De redactie
Regelmatig hersentraining doen hangt mogelijk sterker samen met een scherpe concentratie dan leeftijd alleen. Dat blijkt uit een analyse van Muse, ontwikkelaar van een EEG-headband voor thuisgebruik. Volgens het bedrijf presteerden ouderen die consequent trainden op een aandachtstest beter dan veel jongere deelnemers die hun hersenen slechts af en toe oefenden.
De analyse is gebaseerd op gegevens van 189 gebruikers tussen de 31 en 83 jaar. In totaal werden ongeveer 53.000 trainingssessies en 1.228 afnames van dezelfde aandachtstest onderzocht.
Regelmaat belangrijker dan trainingsduur
Opvallend is dat niet de totale hoeveelheid training, maar vooral de regelmaat samenhing met betere prestaties. Deelnemers die in de meeste weken trainden, reageerden gemiddeld 40 tot 50 milliseconden sneller op een cognitieve test dan mensen die slechts sporadisch oefenden.
Volgens de onderzoekers speelde consistentie een grotere rol dan leeftijd of het totale aantal trainingsminuten.
Bij de opvallendste vergelijking scoorden regelmatige gebruikers van zestig en zeventig jaar gemiddeld zelfs beter dan sporadische gebruikers die dertig jaar jonger waren.
Stroop-test meet concentratie
Voor het onderzoek gebruikten de deelnemers een zogenoemde Stroop-test. Daarbij verschijnt bijvoorbeeld het woord “rood” in blauwe letters. De opdracht is niet het woord te lezen, maar de kleur van de letters te benoemen.
Die ogenschijnlijk eenvoudige opdracht vraagt om cognitieve controle: het vermogen om een automatische reactie te onderdrukken. Dat vermogen neemt normaal gesproken af naarmate mensen ouder worden.
De onderzoekers zagen dat regelmatige gebruikers gemiddeld 192 milliseconden nodig hadden om de conflicterende informatie te verwerken, terwijl sporadische gebruikers gemiddeld uitkwamen op 219 milliseconden.
Verband, geen bewijs
Muse benadrukt zelf dat het onderzoek geen oorzakelijk verband aantoont. Het gaat om een observationele analyse waarbij deelnemers zelf bepalen hoe vaak zij trainen.
Daardoor kan niet worden vastgesteld dat de hersentraining de betere prestaties daadwerkelijk veroorzaakt. Mensen die regelmatig trainen, kunnen bijvoorbeeld ook gezonder leven, beter slapen of meer bewegen. Zulke factoren zijn in deze analyse niet volledig uit te sluiten.
EEG meet ‘hersenleeftijd’
Muse gebruikt een EEG-headband die de elektrische activiteit van de hersenen meet. Op basis van rustmetingen schat een AI-model de zogenoemde hersenleeftijd: een indicatie van hoe oud het brein functioneel lijkt in vergelijking met de kalenderleeftijd.
Volgens het bedrijf sluiten die schattingen aan bij eerder wetenschappelijk onderzoek dat werd gepubliceerd in het vakblad Imaging Neuroscience. Daaruit blijkt dat de geschatte hersenleeftijd kan veranderen onder invloed van factoren zoals slaap, stemming en ontspanning.
Hersengezondheid krijgt steeds meer aandacht
De analyse past in een bredere trend waarbij consumenten steeds vaker hun gezondheid monitoren met draagbare technologie. Waar smartwatches inmiddels hartslag, slaap en stress meten, richten nieuwe apparaten zich ook op hersenactiviteit en cognitieve prestaties.
Of regelmatige hersentraining daadwerkelijk leidt tot een blijvend scherper brein, moet toekomstig wetenschappelijk onderzoek uitwijzen. Wel suggereren de verzamelde praktijkgegevens dat consequent oefenen samenhangt met betere prestaties op aandachtstaken — zelfs op latere leeftijd.
Voor ouderen die hun hersenen actief willen houden, lijkt daarmee niet zozeer de duur van de training doorslaggevend, maar vooral de gewoonte om regelmatig te blijven oefenen.