Cornelis Heystek
Op amper 270 kilometer van Brussel blijft de Moezel ons bekoren. Na Bernkastel-Kues en Traben-Trarbach ontdekken we ditmaal Zell, een historisch stadje dat bekendstaat om zijn mysterieuze zwarte kat. Tijdens een driedaags verblijf verkennen we de schilderachtige straatjes, genieten we van een herfstwandeling, maken we een boottocht langs Marienburg en ervaren we de rust na het hoogseizoen. Een heerlijke tijd om de Moezel op een andere manier te beleven!
De Marienburg: hoog boven de Moezel
Op weg naar Zell houden we op aanraden van dé Moezelkenner bij uitstek, Herman Taelman, halt bij de Marienburg. Een tip die we graag opvolgen, want deze bijzondere plek combineert een boeiende geschiedenis met een schitterend uitzicht over de Moezel. Meer dan duizend jaar geleden stond hier al een burcht. In 1146 maakte die plaats voor een augustijnenklooster. Vandaag heeft de Marienburg een heel andere bestemming: het is een jeugdcentrum waar jongeren terechtkunnen voor vormingen, opleidingen en groepsactiviteiten. Maar het is vooral het uitzicht dat ons hier doet stilstaan. Vanop deze plek overzien we een Moezelbocht van bijna veertien kilometer. De rivier slingert als een lint door het landschap, tussen glooiende heuvels en wijngaarden die stilaan hun herfstkleuren tonen. Het levert een prachtig panorama op en geeft onze hernieuwde kennismaking met de Moezel meteen een veelbelovende start!
De Prinzenkopfturm: een uitzicht om van te duizelen
Wie denkt dat het uitzicht vanaf de Marienburg al indrukwekkend is, moet beslist nog even verder klimmen! Op amper tien minuten wandelen wacht de Prinzenkopfturm, die ons beloont met een adembenemend panorama. Ook aan deze plek hangt een stukje geschiedenis. In 1818 genoot kroonprins Friedrich Wilhelm van Pruisen hier van het prachtige uitzicht. Op zijn initiatief werd een houten uitkijktoren gebouwd en kreeg de rots de naam Prinzenkopf. In 1904 verrees er een stenen toren, die in 1945 tijdens de oorlog werd verwoest. De huidige stalen toren, 22 meter hoog, werd in 2009 geopend. De klim naar boven is absoluut de moeite waard! Maar ook zonder de hoogte te trotseren, kun je van prachtige vergezichten genieten. Het Moselkino, een bijzonder uitzichtpunt in de wijngaarden van Zell, biedt een mooi panorama over de Moezel en de wijk Kaimt. Het maakt deel uit van de thematische wandelroute Zeller Schwarze Katz. Wie Zell binnenrijdt, kan er niet naast kijken: op de rotonde verwelkomt een reusachtige zwarte kat ons, met haar glas triomfantelijk in de lucht. Sinds 2012 prijkt ze op een wijnvat en verwijst ze naar hét symbool van de stad: de beroemde Zeller Schwarze Katz en de rijke wijntraditie die ermee verbonden is.
Op ontdekking door het historische Zell
Tijd om het stadje zelf te ontdekken! Aan het stadhuis, waar ook het toeristische informatiekantoor gevestigd is, wacht een stadsgids in middeleeuwse kledij ons op. Samen met enkele andere bezoekers neemt hij ons mee op sleeptouw langs eeuwen geschiedenis, verborgen hoekjes en bijzondere plekjes. Met zijn boeiende verhalen komt het historische Zell helemaal tot leven.
We wandelen langs enkele van de oudste huizen, met hun karakteristieke gevels, en bewonderen het voormalige keurvorstelijke residentieslot. Dit indrukwekkende gebouw werd in de zestiende eeuw gebouwd in opdracht van Richard von Greiffenklau, keurvorst en aartsbisschop van Trier. Vandaag heeft het een nieuwe bestemming als hotel, waar de historische sfeer nog steeds voelbaar is. Ook restaurant Giovanni’s heeft er zijn intrek genomen, in de gewelfde kelder van het slot. Hier gaan historische charme en Italiaanse smaken hand in hand.
Tussen stadsmuren, hoogwater en zwarte katten
De overblijfselen van de stadsvesting en de vierkante toren herinneren aan de tijd waarin Zell zich tegen vijandelijke aanvallen moest verdedigen. Maar niet alleen de vijand vormde een bedreiging. Ook de Moezel liet zich niet altijd van haar vriendelijkste kant zien. Om de historische binnenstad tegen overstromingen te beschermen, werd in 1989 een hoogwaterbeschermingsmuur aangelegd. Uit de verhalen van onze gids blijkt dat de rivier hier soms flink tekeer kan gaan.
Bij de parochiekerk Sint-Pieter houden we opnieuw halt. Een kleurrijk mozaïek op de buitenmuur trekt meteen onze aandacht. Als een groot stripverhaal brengt het de geschiedenis en de herkenningspunten van Zell tot leven: de stadstorens, de Moezelbocht en natuurlijk … de zwarte kat!
Die zwarte viervoeter duikt werkelijk overal op: op vensters, trappen, uithangborden, affiches en zelfs op een fontein. Ze is hier duidelijk veel meer dan zomaar een toeristisch symbool! Als aandenken krijgen we van onze gids een klein zwart plastic katje. Maar voor we afscheid nemen, vertelt hij ons nog het verhaal achter deze mysterieuze mascotte. Zo komen we eindelijk te weten hoe de beroemde zwarte kat uitgroeide tot hét symbool
Een kat met smaak: het wijnwonder van Zell
Als een echte volksverteller trakteerde onze gids ons op verschillende verhalen, maar vooral de legende van de zwarte kat zal ons bijblijven. Het verhaal gaat terug tot 1863 en ligt aan de basis van een van de bekendste wijnnamen uit de streek: Zeller Schwarze Katz, oftewel de ‘Zwarte Kat van Zell.’ Volgens de legende trokken drie wijnhandelaren uit Aken naar Zell om er wijn in te kopen. Na een uitgebreide proeverij in de wijnkelder van wijnhuis Mayntzer bleven er drie vaten over. Maar welk vat bevatte nu de beste wijn? De handelaren raakten het maar niet eens. Toen kwam de zwarte huiskat van de wijnboer op de proppen. Blijkbaar had ook zij een uitgesproken voorkeur. Plotseling sprong ze op een van de vaten, zette haar rug bol en begon te blazen naar iedereen die te dichtbij kwam. Het vat was duidelijk niet te benaderen zonder eerst de strijd met de kat aan te gaan! De wijnhandelaren zagen er een teken in en besloten het fel verdedigde vat te kopen. Dat bleek een uitstekende keuze: de wijn verkocht zo goed dat ze later terugkeerden naar Zell om alle wijn van diezelfde wijngaard op te kopen. Zo groeide de zwarte kat uit tot een legende. De wijngaard kreeg de naam Zeller Schwarze Katz en de zwarte viervoeter werd hét symbool van Zell.
Wijn proeven bij de Alte Stadtmauer
Zell charmeert met zijn historische straatjes, zijn zwarte kat én zijn heerlijke wijnen. De Moezelstreek staat vooral bekend om haar Riesling. In en rond Zell strekken de wijngaarden zich uit over vaak steile hellingen, waar de druiven grotendeels met de hand worden geplukt. De leisteenbodem en het milde klimaat langs de rivier geven de wijnen hun typische karakter. Naast Riesling doen ook druivenrassen zoals Rivaner en Kerner het hier uitstekend.
Een bezoek aan de Moezelstreek is dan ook niet compleet zonder een wijnproeverij. En wat die ervaring zo bijzonder maakt, is de omgeving: je bevindt je midden in een streek waar de wijnbouw al eeuwenlang het landschap en het dagelijkse leven mee vormgeeft.
Voor onze proeverij trekken we naar de gezellige Weinbar Alte Stadtmauer, waar maar liefst zes verschillende wijnen op ons wachten. We beginnen met een Riesling Trocken en een Rivaner Trocken, twee droge witte wijnen. Daarna volgen een Riesling Feinherb en een Kerner Feinherb, die doorgaans wat zachter en fruitiger smaken. Ook de Süsse Rike staat op het proeflijstje, net als de Weisser Secco Trocken: een droge, licht mousserende wijn die voor een sprankelende afsluiter zorgt. Zes glazen, zes keer een andere smaakbeleving! En het leuke is dat je bij de Alte Stadtmauer niet alleen terechtkunt voor een wijnproeverij, maar ook voor een hapje eten. Een Winzersteak of wat herderskaas erbij maakt de ervaring helemaal compleet.
Naar de Collisturm, met de Moezel aan onze voeten
De herfst is het ideale seizoen om de omgeving van Zell te voet of met de fiets te verkennen. Een mooie wandeling mocht dan ook niet ontbreken. We kiezen voor de tocht naar de Collisturm, waar ons boven een prachtig uitzicht wacht. Avonturiers kunnen zich wagen aan het korte maar pittige Collis-Steilpfad. Via touwladders en smalle, steile paadjes met grote stenen klim je naar boven. Wij kiezen liever voor de rustigere Collis-Rundwanderweg, een rondwandeling van ongeveer 7,5 kilometer.
Boven wacht een prachtig uitzichtplatform. Ooit stond hier een schuilhut, maar die werd door vandalen in brand gestoken. Daarop besloot de plaatselijke afdeling Zell van de toenmalige vereniging Mosel-Hochwald-Hunsrückverein een uitkijktoren te bouwen: de Collisturm.
Van uitdagende klim tot rustige wandeling
Ook in de ruimere Moezelstreek valt er voor wandelliefhebbers heel wat te ontdekken. Zo loopt bij Bremm de spectaculaire Calmont-Klettersteig door de steilste wijngaard van Europa. Via ladders, smalle paadjes en staalkabels baan je je een weg langs de steile hellingen, met onderweg prachtige uitzichten over de Moezel. Wie liever een wandeling met een historisch tintje maakt, kan de Kanonenbahn volgen. Deze thematische wandelroute voert je langs historische spoorwegconstructies en door het afwisselende Moezellandschap. Onderweg passeer je bruggen, tunnels en indrukwekkende spoorwegviaducten, terwijl je geniet van mooie uitzichten over de rivier en de wijngaarden. Informatieborden vertellen je meer over de geschiedenis van de spoorlijn en haar militaire betekenis.
Liever wat rustiger op pad? Ook dan heeft de Moezelstreek heel wat te bieden. Langs de rivier lopen aangename wandelpaden over grotendeels vlak terrein, ideaal voor wie het liever rustig aan doet en onderweg volop wil genieten van de schilderachtige dorpjes, de wijngaarden en het uitzicht op het water.
De Moezel op haar mooist, vanaf het water
Op de derde dag bekijken we Zell vanuit een heel ander perspectief. We stappen aan boord voor een boottocht langs Marienburg, dat op een smalle heuvelrug ligt die diep in een bocht van de Moezel uitsteekt.
Onderweg zijn er stops in Briedel, Pünderich, Reil en Enkirch. Vanaf het water krijgen we een prachtig zicht op de uitgestrekte wijngaarden die zich tegen de steile hellingen vlijen en zo kenmerkend zijn voor deze streek. De eerste herfstkleuren geven het landschap bovendien een extra warme gloed en zorgen voor schilderachtige taferelen.
Het kabbelende water, de wijndorpjes langs de oevers en de kleurrijke hellingen maken van deze boottocht een heerlijke manier om de Moezelstreek te ontdekken. Een ontspannen en sfeervolle afsluiter van ons verblijf in Zell.
Praktische informatie
Algemeen
Met dank aan Herman Taelman, deskundige en promotor van de Moezelstreek die de reis hielp organiseren.
Logeren
Wij logeerden in het Hotel Zum Grünen Kranz in Zell an der Moezel , een familiaal wijnhotel op een mooie locatie, vlak bij de Moezelpromenade en midden in het historische centrum. Het combineert overnachtingsmogelijkheden met een eigen restaurant, een wijnwinkel en wijnen van het eigen wijndomein. Een extra troef is het overdekte zwembad met, net als veel kamers, een panoramisch uitzicht op de rivier en de omliggende wijngaarden. Ook een sauna behoort tot de faciliteiten.
Het hotel beschikt ook over aangepaste kamers voor gasten met een beperking. Die aandacht voor toegankelijkheid maakt het mogelijk om een verblijf aan de Moezel voor een bredere groep reizigers comfortabeler te maken.
Eten en drinken
– Restaurant Giovanni’s ristorante italiano
(meer uitleg zie tekst)
– Restaurant Zum Grünen Kranz
Een klassieke, regionale keuken met moderne toetsen. De wijnen zijn huisgemaakt en men gebruikt er hoofdzakelijk verse, lokale producten. Er wordt rekening gehouden met allergieën en ze bieden opties aan voor vegetariërs en veganisten.
– Restaurant Zum alten Bahnhof
Een gezellig restaurant gevestigd in een voormalig stationsgebouw. Een keuken met traditionele Duitse gerechten, streekproducten en wild uit de plaatselijke bossen.
Wijnproeven
De redactie