De redactie
Het Europees Parlement heeft ingestemd met nieuwe regels die de positie van boeren in de Europese Unie moeten versterken. De maatregelen moeten zorgen voor eerlijkere prijzen voor landbouwproducten, meer transparantie in de voedselketen en duidelijkere etikettering van vleesproducten. Ook wil het parlement het onderscheid tussen traditioneel vlees en kweekvlees voor consumenten beter zichtbaar maken.
Met het goedgekeurde pakket wil het Europees Parlement bereiken dat voedselprijzen de werkelijke productiekosten beter weerspiegelen. De nieuwe regelgeving moet tegelijkertijd bijdragen aan een stabieler inkomen voor boeren. EU-lidstaten worden verplicht om duidelijke kaders voor contractuele afspraken vast te stellen en deze openbaar te maken. Daardoor krijgen landbouwers een sterkere onderhandelingspositie tegenover afnemers.
Sterkere positie voor producentenorganisaties
Een belangrijk onderdeel van de hervorming is dat producentenorganisaties voortaan rechtstreeks met afnemers mogen onderhandelen. Daarnaast komen er regels die voorkomen dat afnemers deze organisaties passeren door individuele boeren rechtstreeks te benaderen. Volgens het parlement versterkt dit de collectieve positie van landbouwproducenten in de voedselketen.
Ook verduidelijkt de nieuwe regelgeving het gebruik van termen als ‘eerlijk’ en ‘billijk’ op landbouwproducten. Producenten mogen dergelijke claims alleen gebruiken wanneer zij voldoen aan specifieke criteria. Zo kan een product bijvoorbeeld als eerlijk worden gepositioneerd wanneer het aantoonbaar bijdraagt aan de ontwikkeling van plattelandsgemeenschappen of de versterking van boerenorganisaties.
Duidelijk onderscheid tussen vlees en kweekvlees
Naast de economische positie van boeren richt het parlement zich op meer transparantie voor consumenten. Daarom definieert het vlees voortaan expliciet als ‘eetbare delen van dieren’. Tegelijkertijd komt er een lijst met benamingen die uitsluitend mogen worden gebruikt voor traditionele vleesproducten.
Op die lijst staan onder meer rund-, varkens-, lams-, schapen-, geiten- en pluimveevlees. Ook specifieke productnamen zoals spek, ossenhaas, entrecote, ribeye, T-bone steak, karbonade, drumstick en staartstuk worden beschermd. Met deze maatregel wil het parlement voorkomen dat consumenten vleesproducten verwarren met kweekvlees dat in laboratoria wordt geproduceerd uit dierlijke cellen.
Meer transparantie voor consumenten
Volgens het Europees Parlement dragen de nieuwe regels bij aan een transparantere interne markt. Consumenten moeten daardoor beter geïnformeerde keuzes kunnen maken over de producten die zij kopen. De aangescherpte etiketteringsregels moeten bovendien meer duidelijkheid bieden over de maatschappelijke en economische impact van landbouwproducten.
Extra steun voor melkveehouders
Voor de zuivelsector introduceert het parlement daarnaast verplichte schriftelijke contracten tussen melkproducenten en afnemers. Deze maatregel moet melkveehouders meer zekerheid bieden in een sector die de afgelopen jaren met grote economische uitdagingen te maken kreeg. De contracten kunnen ruimte bieden voor prijsindicatoren en herzieningsclausules, terwijl lidstaten onder voorwaarden uitzonderingen mogen toestaan.
Politieke steun voor innovatie en ondernemerschap
Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP), die als schaduwrapporteur betrokken was bij het dossier, noemt het versterken van de positie van boeren een belangrijke stap. Volgens hem moet de Europese Unie boeren meer ruimte geven voor eigen initiatief en niet alles via regelgeving willen vastleggen. Hij verwijst daarbij naar de recente oproep van het Europees Parlement om de nitraatrichtlijn te herzien.
Anna Strolenberg (Volt), eveneens schaduwrapporteur, benadrukt het belang van innovatie. Volgens haar zijn boeren vooral geholpen met ondersteuning die hen in staat stelt zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering. Zij stelt dat de Europese landbouwsector toekomstbestendig moet worden gemaakt om ook op lange termijn concurrerend en veerkrachtig te blijven.
Met de goedkeuring van het pakket zet het Europees Parlement een nieuwe stap richting een transparantere voedselmarkt, een sterkere positie voor boeren en duidelijkere informatie voor consumenten over de herkomst en aard van vleesproducten.