Het was het jaar waarin fine dining zijn veren verloor. In 2024-2025 sloot een opvallend aantal Michelinrestaurants in Nederland vrijwillig of noodgedwongen de deuren. Vigor in Vught, Pikaar in Hilvarenbeek, Flicka in Kerkdriel — stuk voor stuk sterrenzaken, geliefd door publiek en pers, en toch: exit. Maar wat is hier aan de hand? Is het alleen inflatie en personeelstekort? Of is er meer aan de sterrensoep?

Het failliet van het klassieke fine dining-model

Wat we hier zien is méér dan een serie ongelukkige sluitingen. Dit is het kantelpunt van een oud systeem. Het klassieke model van fine dining — met strikte brigades, extreme kwaliteitsnormen en torenhoge verwachtingen — kraakt in zijn voegen.

En dat is niet alleen voelbaar in Nederland. In Frankrijk, het geboorteland van de sterrencultus, sloot tussen 2022 en 2024 een recordaantal klantronomische restaurants, ondanks (of misschien juist door) hun sterrenstatus. Een rapport van Atout France noteerde in 2023 een daling van 12% in het aantal high-end restaurants in de categorie ‘gastronomique’. Ook in België en Scandinavië klinken vergelijkbare signalen.

Vigor – Opgebrand in Vught

Vigor, geopend in 2020, greep in 2022 al een Michelinster en werd geprezen om zijn eigentijdse stijl. Toch sloot het restaurant in juli 2024. Chef Lars Albers en sommelier Randy Bouwer verklaarden:

“De coronaperiode, energiecrisis en algemene inflatie zijn ons helaas te veel geworden. Het vuur doofde.”

Maar insiders weten dat het ook ging om een onhoudbare balans: jonge kinderen, 80-urige werkweken en een publiek dat hunkerde naar beleving, maar niet bereid was voor elke gang dieper in de buidel te tasten.

Flicka – Sterrenstress in Kerkdriel

In Kerkdriel vecht chef Thomas van Santvoort met zijn team voor het behoud van Flicka. Ondanks de ster en een sterke reputatie moest het restaurant een WHOA-procedure (herstructurering om faillissement te voorkomen) aanvragen.

“Er zijn momenten waarop je denkt: waarom doe ik dit nog? Maar tegelijkertijd is de liefde voor het vak te groot om op te geven.”
– Van Santvoort in gesprek met Brabants Dagblad

Zijn strijd is emblematisch voor veel sterrenchefs: hoge vaste lasten, personeelstekort en klanten die kiezen voor eenvoudiger alternatieven met minder franje en meer ontspanning.

De cijfers liegen niet

  • Volgens Horeca Nederland daalde de winstgevendheid van restaurants in het hogere segment met gemiddeld 21% tussen 2021 en 2024.
  • Slechts 3 op de 10 fine dining-zaken met een Michelinster meldt nog structureel zwarte cijfers te draaien.
  • Meer dan 60% van de jonge horecaondernemers (onder 35) geeft aan géén ster te ambiëren vanwege het bijbehorende werkklimaat (bron: Food Inspiration, 2024).

Pikaar – Koken zonder sterrendruk

Sterrenrestaurant Pikaar in Hilvarenbeek, onder leiding van chef Cas Pikaar en zijn partner Kelly Chen, staat te koop. Hoewel het restaurant op 7 oktober 2024 voor het derde jaar op rij een Michelinster ontving, heeft het duo besloten een andere weg in te slaan. Ze willen een nieuw, laagdrempeliger restaurantconcept starten op een andere locatie, gericht op een breder publiek.

Cas Pikaar, die in 2020 op 23-jarige leeftijd de ‘Young Chef Award’ van Michelin ontving, benadrukt dat hij terug wil naar de basis van koken, zonder overbodige poespas. Hij gelooft dat eenvoudige, topverse ingrediënten met creativiteit en vakmanschap net zo smakelijk kunnen zijn als luxe gerechten. Het huidige pand in Hilvarenbeek wordt te koop aangeboden, aangezien het volgens Pikaar niet passend is voor het nieuwe concept.

Restaurant De Rozario in Helmond

Chef Jermain de Rozario, die eerder een ster had met zijn restaurant in Helmond, verklaarde al in 2023:

“De Michelinster voelde als een molensteen. Ik wilde terug naar puur koken, zonder de constante druk.”

Zijn woorden echoën bij een groeiende groep chefs die vrijwillig afstand doet van de ster of zich uit het systeem terugtrekt.

Ondanks het verlies blijft De Rozario positief en vastberaden. De chef ziet deze periode als een kans voor vernieuwing en benadrukt dat zijn restaurant blijft streven naar kwaliteit en creativiteit. In de Lekker500-gids voor 2025 staat De Rozario op plek 55, met lof voor onder andere een gerecht met langoustine, gepaneerde oesterzwam en strandkrabbensaus.

De Rozario blijft dus een culinaire bestemming in Helmond, ook zonder ster.

De klant is veranderd – de chef ook

Het draait niet alleen meer om ‘perfectie’. Klanten zoeken beleving, contact met de chef, lokale producten en een zekere luchtigheid. Denk aan bistronomie, chef’s tables, farm-to-fork en natuurwijnen. De trend verschuift van stijf naar soepel, van protocol naar persoonlijkheid.

En de chef? Die zoekt een gezonder leven, een toekomst voor zijn team, en een bedrijf dat niet leunt op adrenaline en burn-outs.

Is dit het einde van de ster? Zeker niet. Maar wel van de sterrentirannie.

Sterrenrestaurants zullen blijven bestaan. Maar wie anno 2025 overleeft, doet dat niet door het oude model krampachtig vast te houden – maar door het radicaal te vernieuwen. Door minder nadruk op prestige, en meer op menselijkheid. Minder hiërarchie, meer samenwerking. En vooral: eten maken dat niet alleen indruk maakt, maar ook gelukkig maakt – aan beide kanten van het bord.