Een op vijf ondervraagde Nederlanders gooit eten direct weg na THT-datum

Bijna een op de vijf Nederlanders zegt voedingsmiddelen direct weg te gooien zodra de THT-datum is verstreken. Onder jongvolwassenen ligt dat percentage volgens onderzoek in opdracht van keukenbedrijf Your Kitchen aanzienlijk hoger. Daarmee lijkt nog altijd verwarring te bestaan over het verschil tussen ‘ten minste houdbaar tot’ en ‘te gebruiken tot’. Dat verschil is belangrijk: een verstreken THT-datum betekent lang niet altijd dat voedsel de vuilnisbak in moet.

Your Kitchen liet in aanloop naar de Verspillingsvrije Week onderzoek uitvoeren onder 1.052 Nederlanders. Volgens het bedrijf ging het om een representatief panel.

Uit het onderzoek komt naar voren dat bijna 20 procent van de ondervraagden een product direct weggooit zodra de THT-datum is verstreken. Bij 18- tot en met 29-jarigen zou het om bijna vier op de tien gaan, terwijl ongeveer een op de acht zestigers hetzelfde doet.

De exacte onderzoeksresultaten en verschillen tussen leeftijdsgroepen zijn niet onafhankelijk te controleren zonder inzage in de volledige onderzoeksopzet, vraagstelling en resultaten. Ze moeten daarom worden gelezen als uitkomsten van het onderzoek dat Your Kitchen voor deze gelegenheid naar buiten brengt.

Driekwart gebruikt de zintuigen

Tegenover de groep die producten direct weggooit, staat volgens het onderzoek een veel grotere groep die eerst zelf controleert of het eten nog bruikbaar is.

Driekwart van de ondervraagden zegt na het verstrijken van een THT-datum eerst te kijken, ruiken en eventueel proeven. Onder veertigers zou meer dan 80 procent dat doen. Bij jongvolwassenen gaat het volgens het onderzoek om ongeveer 60 procent.

Juist bij producten met een THT-datum is dat in veel gevallen de juiste aanpak.

Het Voedingscentrum maakt een duidelijk onderscheid tussen twee soorten houdbaarheidsdata. ‘Ten minste houdbaar tot’, oftewel THT, gaat over de kwaliteit van een product. Na die datum kunnen bijvoorbeeld smaak, geur, kleur of structuur achteruitgaan, maar het product kan vaak nog veilig worden gegeten. Het advies luidt daarom om na het verstrijken van de datum te kijken, ruiken en proeven.

TGT is een ander verhaal

Bij een TGT-datum gelden andere regels. ‘Te gebruiken tot’ staat op bederfelijke producten waarbij voedselveiligheid een rol speelt, zoals vlees, vis en voorgesneden groenten.

Is die datum verstreken, dan adviseert het Voedingscentrum het product niet meer te eten. Ziekmakende bacteriën zijn immers niet noodzakelijk te zien, ruiken of proeven. Wie voedsel met een naderende TGT-datum niet tijdig kan gebruiken, kan het vaak vóór of op die datum invriezen. citeturn0search3

Het populaire advies ‘kijken, ruiken en proeven’ geldt dus nadrukkelijk niet voor ieder levensmiddel waarvan de datum is verstreken.

Ook geldt de afgedrukte houdbaarheidsdatum in principe voor een ongeopende verpakking. Zodra een verpakking is geopend, kunnen andere bewaartermijnen gelden.

Kaas hoeft niet na twee dagen weg

Uit het onderzoek van Your Kitchen blijkt volgens het bedrijf dat consumenten ook bij relatief lang houdbare producten voorzichtig zijn.

Bijna de helft van de ondervraagden zou kaas twee dagen na de aangegeven datum niet meer eten. Een vergelijkbaar deel zou sauzen als mayonaise en curry laten staan. Een derde doet dat met boter of margarine en bijna drie op de tien ondervraagden zouden koekjes of chocolade niet meer willen eten.

Voor verschillende van die producten is zo’n strikte grens niet nodig.

Het Voedingscentrum vermeldt bijvoorbeeld voor een ongeopende verpakking harde kaas dat deze tot twee maanden en mogelijk langer na de THT-datum bruikbaar kan zijn, mits de verpakking heel is en de kaas er nog goed uitziet.

Voor een ongeopende verpakking mayonaise geldt een vergelijkbaar advies. Na het openen gelden weer andere bewaartermijnen. Een geopende pot mayonaise kan volgens het Voedingscentrum doorgaans twee tot vier maanden in de koelkast worden bewaard, waarbij vervolgens opnieuw kijken, ruiken en proeven het advies is.

Ook boter kan volgens de Bewaarwijzer bij een intacte verpakking tot ongeveer twee maanden na de THT-datum en mogelijk langer bruikbaar blijven.

Voedselverspilling blijft aanzienlijk

De aandacht voor houdbaarheidsdata valt samen met de Verspillingsvrije Week, die dit jaar van 7 tot en met 13 september plaatsvindt. Tijdens die week organiseren bedrijven, gemeenten en maatschappelijke organisaties activiteiten om consumenten bewuster met voedsel te laten omgaan. citeturn0search12turn0search13

Nederlanders gooiden in 2025 thuis gemiddeld 25,5 kilo vast voedsel per persoon weg. Hoewel de voedselverspilling de afgelopen jaren is afgenomen, verdwijnt er daarmee nog steeds een aanzienlijke hoeveelheid eetbaar voedsel in afvalbak, gootsteen of toilet.

Verwarring over houdbaarheidsdata is niet de enige oorzaak van voedselverspilling, maar beter begrijpen wat er op een verpakking staat kan wel helpen om onnodig weggooien te voorkomen.

Datum is bij THT geen magische grens

Het onderzoek van Your Kitchen wijst vooral op een merkwaardige tegenstelling. Een ruime meerderheid zegt zijn zintuigen te gebruiken, maar tegelijkertijd lijkt een aanzienlijke groep de datum op de verpakking nog als harde grens te beschouwen.

Bij een TGT-datum is die voorzichtigheid terecht. Bij een THT-datum meestal niet.

Een pak koekjes weet tenslotte niet dat het middernacht is geweest. Wie gisteren nog probleemloos een koekje at, hoeft het pak vandaag niet automatisch met gepaste eerbied naar de afvalbak te begeleiden.

Kijken, ruiken en – wanneer het om een product met THT gaat – eventueel proeven, blijft doorgaans een betere methode.