De redactie
Voor het eerst heeft een kandidaat het diploma SVH Kok volledig behaald door zijn vaardigheden op de werkvloer aan te tonen met SVH Praktijkbewijzen. JP rondde het traject af bij activeringscentrum De Waterspiegel in Lelystad, waar Leermeester+ Harro Schouten hem begeleidde en beoordeelde. De nieuwe opleidingsroute richt zich onder meer op mensen die hun vakbekwaamheid beter in de dagelijkse praktijk kunnen aantonen dan tijdens een traditioneel examen.
JP behaalde zijn diploma op 14 augustus. Hij werkte de afgelopen jaren bij De Waterspiegel en begon daar vanuit arbeidsmatige dagbesteding. Vervolgens kreeg hij de mogelijkheid om via de nieuwe praktijkroute van SVH verder te werken aan zijn vaardigheden als kok.
Volgens SVH is hij de eerste kandidaat die op deze manier het volledige diploma SVH Kok heeft behaald.
De Waterspiegel is een activeringscentrum van zorgorganisatie Kwintes in Lelystad. Mensen kunnen er deelnemen aan verschillende activiteiten en vormen van arbeidsmatige dagbesteding. Tot de werkzaamheden behoren onder meer keuken- en bardiensten, administratieve taken, werk in een winkel en facilitaire werkzaamheden.
Leren tijdens het werk
Het bijzondere aan het traject is dat de kandidaat niet eerst een volledige opleiding volgt om vervolgens tijdens een afzonderlijk examen te laten zien wat hij heeft geleerd.
Bij SVH Praktijkbewijzen vindt de beoordeling stapsgewijs plaats op de werkvloer. Een daarvoor gekwalificeerde Leermeester+ begeleidt de kandidaat en beoordeelt de verschillende beroepsvaardigheden in de dagelijkse praktijk.
Voor JP vervulde Harro Schouten die rol. De twee werkten volgens SVH al ongeveer vijf jaar samen in de keuken van De Waterspiegel. Daardoor kon het traject voortbouwen op ervaring die JP daar al had opgedaan.
Aanvankelijk leek het behalen van het diploma SVH Kok voor hem niet haalbaar en werd naar een andere beroepsrichting gekeken. De introductie van de praktijkbewijzen maakte het volgens de betrokken organisaties mogelijk om toch verder te gaan in de keuken.
Schouten ziet vooral mogelijkheden voor mensen die binnen het reguliere onderwijs minder goed tot hun recht komen. Volgens hem biedt de praktijkroute de mogelijkheid om vakkennis over te dragen en tegelijkertijd toe te werken naar een formele erkenning van de verworven vaardigheden.
Stap voor stap vaardigheden aantonen
SVH introduceerde de mogelijkheid om via praktijkbewijzen naar het diploma SVH Kok toe te werken eind september 2025.
Tijdens het traject toont een kandidaat afzonderlijke beroepsvaardigheden aan in de eigen werkomgeving. Voor behaalde onderdelen kunnen branche-erkende certificaten worden verstrekt. Wanneer uiteindelijk aan alle eisen is voldaan, kunnen deze praktijkbewijzen leiden tot het diploma SVH Kok.
Daarmee verschuift een belangrijk deel van de beoordeling van een afzonderlijk examenmoment naar de dagelijkse beroepspraktijk.
Dat kan met name interessant zijn voor mensen die moeite hebben met traditionele vormen van onderwijs of examinering, maar in een werkomgeving wel kunnen aantonen dat zij de benodigde vaardigheden beheersen.
SVH-directeur Ricardo Eshuis zegt dat dit een belangrijke aanleiding was om de route te ontwikkelen. Volgens hem zijn er mensen die over de benodigde praktische vaardigheden beschikken, maar die deze minder gemakkelijk tijdens een traditionele examensituatie kunnen laten zien.
Branche-erkend is niet hetzelfde als mbo-diploma
Het persbericht stelt dat de weg naar het diploma anders is, terwijl ‘de waarde van het diploma hetzelfde blijft’. Die formulering vraagt enige uitleg.
SVH is de Stichting Vakbekwaamheid Horeca en ontwikkelt onder meer opleidingen, examens, certificaten en branche-erkende diploma’s voor de horecasector. Het diploma dat JP heeft behaald, is een SVH-diploma en heeft binnen de horecabranche waarde als bewijs van vakbekwaamheid.
Dat betekent echter niet automatisch dat een branche-erkend SVH-diploma juridisch en onderwijskundig gelijkstaat aan een regulier mbo-diploma dat via het Nederlandse beroepsonderwijs wordt verstrekt. Voor bijvoorbeeld doorstroom binnen het formele onderwijs kan dat onderscheid relevant zijn.
De bijzondere betekenis van deze route zit daarom vooral ergens anders: iemand kan aantoonbare beroepsvaardigheden laten erkennen zonder dat daarvoor noodzakelijkerwijs dezelfde onderwijs- en examenroute hoeft te worden gevolgd als binnen een reguliere opleiding.
Meer routes naar vakbekwaamheid
Voor de horecasector kan zo’n praktijkgerichte route interessant zijn. Werkgevers kampen al jaren met de vraag hoe zij mensen kunnen opleiden, vaardigheden kunnen erkennen en medewerkers voor het vak kunnen behouden.
Tegelijkertijd bevinden zich buiten het reguliere horecaonderwijs mensen die wel praktijkervaring en talent hebben, maar voor wie een klassikale opleiding of traditionele examinering minder geschikt is.
Het traject van JP is voorlopig één individuele casus en bewijst dus nog niet hoe effectief de nieuwe aanpak op grotere schaal zal zijn. Daarvoor is het programma te nieuw en zijn meer deelnemers en resultaten nodig.
Zijn diploma vormt wel een concrete eerste test van het systeem. Vijf jaar ervaring in de keuken kreeg daarmee uiteindelijk niet alleen praktische, maar ook formele erkenning binnen de branche.
Voor JP betekent dat vooral dat een route die aanvankelijk niet haalbaar leek alsnog bij hetzelfde fornuis eindigde: niet door de keuken te verlaten, maar juist door daar te laten zien wat hij kan.
SVH Praktijkbewijzen
De Waterspiegel in Lelystad