Wakker Dier trekt aan de noodrem

“Stop met kuikens fokken tijdens vogelgrieppandemie”

Wakker Dier slaat vandaag stevig alarm. In een brandbrief roept de organisatie minister Wiersma (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) op om onmiddellijk een verbod in te stellen op het fokken van kuikens zolang de vogelgriep woedt. Bijna 800.000 dieren zijn in zeven weken tijd vergast, en experts waarschuwen dat nieuwe uitbraken voor de deur staan. Toch worden stallen volgens Wakker Dier “gewoon opnieuw volgestopt met piepjonge kuikens”.

Leonie Vestering van Wakker Dier noemt het beleid “onbegrijpelijk” en wijst erop dat Wiersma’s voorganger de situatie al drie jaar geleden onhoudbaar noemde. Met nieuwe besmettingen – vandaag nog bij een leghennenbedrijf in de Gelderse Vallei – en 217 pluimveebedrijven in de directe omgeving, spreken deskundigen van “een tikkende tijdbom”.

Een beleid dat achter de feiten aanhobbelt

Het huidige overheidsbeleid draait in de praktijk nog altijd om twee reflexen: ophokken en ruimen. Zodra het virus toeslaat, gaan alle dieren in een straal om het besmette bedrijf eraan. Symptoombestrijding, aldus Wakker Dier. De organisatie zegt dat het ministerie onvoldoende urgentie toont en hekelt het feit dat een gepland Tweede Kamerdebat over zoönosen deze week op initiatief van BBB werd uitgesteld.

“Terwijl het vogelgriepvirus zich razendsnel verspreidt, zitten we in Den Haag met de voet op de rem,” aldus Vestering. “Het is tijd voor een totaal andere koers.”

Nederland: broedplaats van risico’s

Met de hoogste pluimveedichtheid van Europa vormt Nederland volgens wetenschappers al jaren een risicogebied. Vooral regio’s met veel wilde watervogels – zoals de Gelderse Vallei – zijn extra kwetsbaar. Experts pleiten al meer dan twintig jaar voor minder pluimvee én minder bedrijven in deze zones.

Ondertussen zorgt de ophokplicht ervoor dat zelfs biologische kippen langdurig binnen worden gehouden. Minder ruimte, minder afleiding en veel stress: de dieren beginnen elkaar soms letterlijk tot bloedens toe te pikken. In de Gelderse Vallei stonden de hennen de afgelopen vijf jaar meer dan vier jaar binnen.

Ruimen, opnieuw vullen… en weer ruimen

Dat het beleid faalt, blijkt pijnlijk uit 2022. Toen brak op drie bedrijven na de ruiming opnieuw vogelgriep uit. De net aangevulde stallen moesten opnieuw leeg – ruim een kwart miljoen dieren kwam daarbij om. Een macabere draaideur die maar blijft draaien.

Wat Wakker Dier nu eist

In de brandbrief doet de organisatie zeven concrete voorstellen om de vicieuze cirkel te doorbreken:

1. Verminder het aantal dieren in de Nederlandse vee-industrie.
2. Verminder het aantal pluimveebedrijven in waterrijke gebieden.
3. Verminder het aantal dicht op elkaar gelegen pluimveebedrijven.
4. Verminder het aantal dieren per stal.
5. Start zo snel mogelijk met vaccineren van kippen, eenden en kalkoenen.
6. Houd stallen na een uitbraak leeg zolang het virus circuleert.
7. Verbeter de leefomstandigheden van opgehokte dieren.

Oftewel: minder dieren, meer afstand, beter welzijn en sneller vaccineren.

Petitie tegen ‘struisvogelpolitiek’

Naast de brandbrief start Wakker Dier de petitie Stop de struisvogelpolitiek. De organisatie roept burgers op om hun steun te betuigen en zo extra druk te zetten op de politiek. Bij voldoende handtekeningen wordt de petitie aangeboden aan de Tweede Kamer.

Of Wiersma zich laat overtuigen? Dat moet blijken. Maar één ding is duidelijk: volgens Wakker Dier kan Nederland het zich niet langer veroorloven om de kop in het zand te steken—hoe toepasselijk die metafoor in dit geval ook is.