De redactie
Het papieren rietje was een nobel idee, maar in de praktijk vooral een natte frietzak met grootheidswaanzin. Sinds het EU-verbod op plastic rietjes in 2021 kwamen er duizenden klachten binnen over slappe kwaliteit, rare bijsmaak en zelfs verstikkingsgevaar. Nu komt er een alternatief dat opvallend genoeg klinkt als een terugkeer naar het oude vertrouwde: het plastic rietje.
Alleen is het dit keer geen fossiel plastic, maar een biobased variant gemaakt van planten. Het Nederlandse bedrijf Earth Saver Straws brengt een rietje op de markt dat volgens eigen zeggen net zo stevig is als het vroegere plastic rietje — maar dan met een groen geweten én voedselveiligheidscertificering.
Van aardappelreststromen naar rietje
Het rietje wordt gemaakt uit een biobased kunststof die voor 20 procent bestaat uit aardappelreststromen en voor 80 procent uit ander plantaardig materiaal. De grondstof wordt momenteel nog in de Verenigde Staten geproduceerd, omdat Nederlandse producenten volgens het bedrijf nog niet zover zijn in deze ontwikkeling.
Belangrijk detail: dit rietje is biologisch afbreekbaar én volledig recyclebaar. In de natuur zou het binnen anderhalf tot twee jaar afbreken, en in industriële composteerinstallaties zelfs binnen zeven maanden.
Gecertificeerd voor voeding en medische toepassingen
Earth Saver Straws werkte jaren aan een geschikte grondstof. Eerder werd onder meer hennep onderzocht, maar die variant bleek niet geschikt voor voedselcontact. Nu is er wel een formule die voldoet aan Europese eisen.
Volgens directeur Roy H. Hofwijks van Roots Europe (waar Earth Saver Straws onder valt) zijn de rietjes gecertificeerd en getest door TÜV Rheinland, een door de EU erkende keuringsinstantie. Ze voldoen aan de EU-regels voor materialen die in contact komen met levensmiddelen en zijn bovendien goedgekeurd voor medische toepassingen — een cruciale doelgroep waar papieren rietjes vaak falen.
Waarom dit rietje kansrijk is
Het EU-verbod op wegwerpplastic werd in 2021 ingevoerd vanwege de enorme hoeveelheid zwerfafval. In Europa werden naar schatting 36 miljard plastic rietjes per jaar gebruikt, waarvan er veel in het milieu belandden. De alternatieven kwamen snel, maar bleken vooral irritant: papieren rietjes worden slap, karton smaakt naar karton (verrassing) en bamboe bleek niet altijd veilig — in sommige gevallen werd zelfs PFAS aangetroffen.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) kreeg in het eerste jaar al 1.300 klachten over rietjes, waarvan 400 gingen over kinderen en mensen met een beperking die bijna stikten. Dat zegt eigenlijk alles: duurzaamheid is mooi, maar niet als je cocktail eindigt als EHBO-oefening.
Nieuwe Europese regels zetten druk op horeca
De timing van Earth Saver Straws is niet toevallig. In augustus treedt de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) in werking. Die verplicht dat vanaf 2030 alle plastic verpakkingen recyclebaar moeten zijn en een minimumpercentage gerecycled materiaal bevatten. Ook worden bepaalde eenmalige plastic verpakkingen verboden en mogen schadelijke stoffen zoals PFAS niet meer voorkomen.
Roots Europe richt zich met het biobased rietje vooral op horeca, catering, events, zorginstellingen en andere sectoren in Nederland en België die dringend op zoek zijn naar alternatieven die óók voldoen aan voedselveiligheid, ESG-eisen en rapportageverplichtingen zoals de CSRD. Het materiaal kan bovendien ook gebruikt worden voor bestek, borden en bekers.
Conclusie
Het plastic rietje maakt een comeback, maar in een nieuw jasje: plantaardig, gecertificeerd, stevig en recyclebaar. Als dit in de praktijk net zo goed werkt als het belooft, kan het een zeldzame categorie product zijn: iets dat zowel duurzaam als prettig in gebruik is.
En daar waren we na vier jaar papier-rietjes eerlijk gezegd wel aan toe.
Gust Charrin