De redactie
Toen een ‘tussenjaar’ nog jaren duurde
Waar jongeren nu een tussenjaar vullen met backpacken in Azië of vrijwilligerswerk in Zuid-Amerika, trokken Britse aristocraten in de 17de en 18de eeuw jarenlang door Europa. Niet met een Interrail-pas, maar met een stoet paarden, bedienden en begeleiders. Hun doel: Italië. Hun missie: volwassen worden door kunst, cultuur en… een vleugje vertier.
Het Mauritshuis laat in The Grand Tour – Bestemming Italië zien hoe deze elite-reizen de kunstcollecties van Engeland én Europa vormgaven. Met topstukken van Canaletto, Angelica Kauffman en Pompeo Batoni reist de bezoeker terug naar een tijd waarin souvenirs nog olieverf en wandtapijten waren.
Kunst als status-souvenir
De tentoonstelling toont hoe jongelingen als Thomas Coke (Holkham Hall) of de hertog van Bedford (Woburn Abbey) hun identiteit lieten vereeuwigen in portretten of Venetiaanse stadsgezichten. Een selfie avant la lettre, maar dan in olieverf en op monumentaal formaat. Canaletto’s Venetië-panorama’s waren dé must-haves van de tijd, net als een Batoni-portret met een vleugje Romeins marmer op de achtergrond.
Van vulkaan tot verleiding
Naast educatie bood de Grand Tour ruimte voor avontuur. Geen reis was compleet zonder een klim naar de Vesuvius, of – minder officieel – nachtelijk gokken en liefdesperikelen. Om de jonge reizigers in het gareel te houden, reisden begeleiders mee. Vanaf de 18de eeuw namen ook steeds meer vrouwen deel, vaak als onderdeel van hele families.
Reistrends avant la lettre
Met de Grand Tour laat het Mauritshuis zien dat de drang om te reizen, te leren en indrukken mee naar huis te nemen, van alle tijden is. Alleen het formaat veranderde: van grootse collecties die Engelse landhuizen vulden naar de fotostreams en designobjecten die onze huizen nu bevolken.
Meer dan kijken
De tentoonstelling wordt ondersteund met een podcast (Alle Geschiedenis Ooit), een gratis luistertour in de Mauritshuis-app en zelfs een winactie: bezoekers maken kans op hun eigen mini-Grand Tour naar Rome.
The Grand Tour – Bestemming Italië is te zien van 18 september 2025 tot en met 4 januari 2026 in het Mauritshuis, Den Haag.
Cornelis Heystek