De redactie
De opluchting is voelbaar in Drents Museum. Tijdens een persconferentie op 2 april sprak directeur Robert van Langh over de vondst van de gestolen Roemeense topstukken, waaronder de beroemde Gouden Helm van Coțofenești en twee armbanden.
Na maanden van onzekerheid is het erfgoed terug en dat zorgt voor emotie, zowel in Assen als in Roemenië.
“Dit betekent alles”
Van Langh beschreef hoe zijn collega’s reageerden toen het nieuws binnenkwam: ontroerd, opgelucht en dankbaar. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de impact in Roemenië nog veel groter moet zijn, bij het Nationaal Historisch Museum Boekarest en bij het bredere publiek.
De stukken keren terug naar waar ze thuishoren en dat is, in museale termen, zo’n beetje het best mogelijke einde van een nachtmerrie.
Beschermd tegen het ‘Boze Oog’
Opvallend detail: op de helm staan twee ogen afgebeeld, bedoeld om de drager te beschermen tegen onheil. Van Langh kon het niet laten die symboliek te benoemen.
Eeuwenlang hielden ze ongeluk op afstand en nu lijken ze opnieuw hun werk te hebben gedaan. Je zou er bijna bijgelovig van worden.
Internationale samenwerking cruciaal
De directeur sprak uitgebreid zijn dank uit aan de Nederlandse en Roemeense politie, justitie en internationale opsporingsdiensten. Hun inzet was volgens hem doorslaggevend bij het terugvinden van de kunstschatten.
Ook de steun van onder meer burgemeester Marco Out, de provincie Drenthe en de landelijke overheid werd nadrukkelijk genoemd.
Zware klap voor museumsector
De roof op 25 januari vorig jaar liet diepe sporen na. Volgens Van Langh ging het om een ongekend gewelddadige actie met explosieven, iets wat in deze vorm niet eerder voorkwam in de Nederlandse museumwereld.
Zijn boodschap is duidelijk: dit is geen lokaal incident, maar een internationaal probleem waar musea zich toe moeten verhouden. Cultureel erfgoed blijkt kwetsbaarder dan velen willen geloven.
Herstel en terugkeer
De focus ligt nu op het onderzoeken van eventuele schade aan de objecten en het voorbereiden van een veilige terugkeer naar Roemenië. Parallel daaraan loopt de rechtszaak: de verdachten verschijnen binnenkort voor de rechter.
Van Langh is daar helder over: de daders zullen hun straf niet ontlopen.
Museum kijkt vooruit
Ondanks alles kijkt het museum ook vooruit. Diezelfde dag opent de tentoonstelling Ode aan Amrita, een eerbetoon aan Amrita Sher-Gil. Niet alle geplande werken konden door geopolitieke omstandigheden worden getoond, maar dankzij internationale samenwerking kwam er alsnog een volwaardige tentoonstelling.
Samen verder
De directeur sloot af met dank aan het publiek en het museumteam, dat een zwaar jaar achter de rug heeft. De steun uit binnen- en buitenland gaf vertrouwen om door te gaan.
Oftewel: de storm is nog niet helemaal gaan liggen, maar het schip vaart weer.
En de schat? Die is gelukkig weer boven water.
Cornelis Heystek