De redactie
Een schilder inhuren, een vloer leggen of een nieuwe deur monteren? Veel Nederlanders pakken dergelijke werkzaamheden liever zelf aan. Volgens onderzoek van deurenleverancier Degelijke Deuren vindt 77 procent de tarieven van vakmensen te hoog. Online instructievideo’s en kunstmatige intelligentie (AI) helpen consumenten om zelf aan de slag te gaan. Toch blijft de vraag of digitaal advies voldoende is om iedere klus veilig en vakkundig uit te voeren.
Degelijke Deuren liet ongeveer duizend Nederlanders tussen 16 en 69 jaar ondervragen over hun klusgedrag. Volgens het bedrijf stelt een kwart van de ondervraagden werkzaamheden uit omdat zij geen beschikbare vakman kunnen vinden.
De resultaten wijzen erop dat kosten en beschikbaarheid een belangrijke rol spelen bij de keuze om zelf te klussen. Het onderzoek maakt echter niet duidelijk hoeveel mensen daadwerkelijk vaker zelf klussen dan enkele jaren geleden.
Schilderen en boren doen Nederlanders zelf
Eenvoudige werkzaamheden voeren veel ondervraagden zonder professionele hulp uit. Minstens driekwart zegt zelf te schilderen, te boren of voorwerpen op te hangen. Ook behangen neemt meer dan de helft voor eigen rekening.
Bij technisch ingewikkeldere werkzaamheden neemt de bereidheid af. Toch leggen sommige respondenten zelf vloeren, monteren ze binnendeuren of voeren ze elektrische werkzaamheden uit. Tegelen besteden de meesten liever uit.
Ongeveer één op de tien ondervraagden geeft aan helemaal niet zelf te klussen.
Dat mensen bepaalde werkzaamheden zelf uitvoeren, betekent overigens niet automatisch dat zij daarvoor voldoende kennis of ervaring hebben. Vooral bij elektrische installaties kunnen fouten ernstige gevolgen hebben.
Klussen levert ook voldoening op
Geld besparen vormt niet de enige reden om zelf aan de slag te gaan. Volgens het onderzoek ervaart ruim twee derde van de ondervraagden voldoening wanneer zij een klus zelf uitvoeren.
Het gevoel iets zelfstandig te hebben gemaakt of gerepareerd, speelt daarmee eveneens een rol.
Jasper Halleriet van Degelijke Deuren ziet dat consumenten door de beschikbaarheid van online informatie meer werkzaamheden aandurven. Hij wijst op montagehandleidingen, instructievideo’s en AI-toepassingen die gebruikers stap voor stap door een klus kunnen begeleiden.
Die ontwikkeling is ook commercieel interessant voor het bedrijf, dat zelf deuren verkoopt. De onderzoeksresultaten verdienen daarom enige voorzichtigheid bij de interpretatie.
YouTube en AI als digitale klusadviseur
Familieleden en vrienden blijven volgens de onderzoekers de belangrijkste informatiebron voor doe-het-zelvers. YouTube volgt op de tweede plaats.
Daarnaast raadplegen consumenten handleidingen van fabrikanten, websites, bouwmarktmedewerkers en AI-toepassingen.
Bijna één op de drie ondervraagde klussers zegt inmiddels AI te gebruiken voor advies. Twee derde geeft aan dat online video’s en AI hen helpen om werkzaamheden aan te durven die zij anders mogelijk zouden uitbesteden.
AI kan bijvoorbeeld uitleg geven over gereedschap, materialen en de volgorde van werkzaamheden. Toch biedt een digitaal stappenplan geen garantie dat een klus technisch correct of veilig verloopt. Bij werkzaamheden aan elektriciteit, gasinstallaties en dragende constructies blijft deskundige beoordeling belangrijk.
Jonge vrouwen doorbreken traditionele rolverdeling
Het onderzoek signaleert ook verschillen tussen leeftijdsgroepen en tussen mannen en vrouwen.
Jongeren van 16 tot 29 jaar zeggen relatief vaak dat zij minder klusvaardig zijn dan hun ouders. Tegelijk gebruiken zij online informatie om ontbrekende kennis aan te vullen.
Vooral jonge vrouwen zoeken volgens het onderzoek vaker advies via sociale media. Zij raadplegen TikTok en Instagram ruim twee keer zo vaak als jonge mannen en maken ook vaker gebruik van AI.
De onderzoekers melden bovendien dat jonge vrouwen vaker zelf een vloer leggen dan mannen van dezelfde leeftijd. Onder dertigers zouden vrouwen vaker zelfstandig een deur monteren.
Bij zestigplussers ligt die verhouding anders. In deze leeftijdsgroep voeren mannen volgens het onderzoek vaker werkzaamheden aan deuren en elektrische installaties uit.
Deze resultaten suggereren dat traditionele verschillen in klusgedrag tussen mannen en vrouwen bij jongere generaties minder vanzelfsprekend zijn. Zonder exacte aantallen per leeftijds- en geslachtsgroep valt echter moeilijk te beoordelen hoe groot die verschillen werkelijk zijn.
Zelf een deur monteren vraagt nauwkeurigheid
Deurenleverancier Degelijke Deuren wijst specifiek op de groeiende belangstelling voor het zelfstandig monteren van binnendeuren.
Volgens het onderzoek raadplegen consumenten die zelf een deur plaatsen relatief vaak de handleiding of website van de fabrikant.
Dat is begrijpelijk. Een deur correct afhangen vraagt nauwkeurig meten, het juiste gereedschap en kennis van scharnieren, sluitwerk en kozijnen. Kleine meetfouten kunnen ervoor zorgen dat een deur klemt of niet goed sluit.
Een instructievideo kan daarbij helpen, maar neemt de noodzaak van zorgvuldig werken niet weg.
Onderzoeksresultaten vragen om nuance
Het onderzoek schetst een beeld van Nederlanders die kosten willen besparen, plezier beleven aan zelf klussen en steeds vaker digitale hulpmiddelen raadplegen.
Tegelijk kent de beschikbare informatie beperkingen. Degelijke Deuren vermeldt in het aangeleverde bericht niet welk onafhankelijk onderzoeksbureau de enquête uitvoerde, hoe de steekproef werd samengesteld of wanneer het veldwerk plaatsvond.
Ook ontbreken de volledige vragenlijst, de exacte percentages bij verschillende werkzaamheden en de statistische onzekerheidsmarges.
Daarom kunnen de uitkomsten niet zonder meer aantonen dat Nederlanders tegenwoordig daadwerkelijk meer zelf klussen dan vroeger.
Wat het onderzoek wel laat zien, is dat veel ondervraagden professionele hulp duur vinden en online informatie gebruiken om werkzaamheden zelfstandig aan te pakken.
De vakman verdwijnt daarmee niet uit beeld. Maar bij de keuze tussen een offerte aanvragen en eerst een instructievideo bekijken, lijkt voor een deel van de consumenten de telefoon tegenwoordig het eerste gereedschap.