De redactie
Leerlingen van OBS Piet Mondriaan in Abcoude kregen woensdag tijdens Nationale Kraanwaterdag les over de herkomst, kwaliteit en het gebruik van drinkwater. Drinkwaterbedrijf Vitens organiseerde op het schoolplein verschillende activiteiten en proefjes. De dag moet kinderen bewuster maken van de waarde van kraanwater en de toenemende druk op de Nederlandse drinkwatervoorziening.
Nationale Kraanwaterdag vindt dit jaar plaats op woensdag 30 september. De tien Nederlandse drinkwaterbedrijven organiseren het evenement gezamenlijk. Basisscholen en buitenschoolse opvanglocaties kunnen hiervoor educatief materiaal gebruiken. Het gaat onder meer om proefjes, filmpjes, opdrachten en een digitale escape room. De organisatie richt zich daarbij zowel op kraanwater als dorstlesser als op bewust watergebruik.
De activiteiten in Abcoude stonden ook daadwerkelijk op het programma van OBS Piet Mondriaan. De school vermeldt Nationale Kraanwaterdag op haar kalender en kondigde eerder aan dat Vitens activiteiten voor alle groepen zou verzorgen.
Zes activiteiten op het schoolplein
Op het schoolplein gingen leerlingen volgens Vitens langs zes activiteiten en proefjes. Ze leerden onder meer waar hun drinkwater vandaan komt, hoe het wordt geproduceerd en waarom zorgvuldig gebruik ervan belangrijk is.
Voor OBS Piet Mondriaan sluit het onderwerp volgens directeur Martine Koomen aan bij het burgerschapsonderwijs van de school.
„Bewust omgaan met drinkwater past perfect binnen ons burgerschapsprogramma. Duurzaamheid speelt daarin een belangrijke rol. We vinden het belangrijk dat leerlingen leren hoe waardevol water is en waarom we er zorgvuldig mee moeten omgaan”, aldus Koomen.
In het verzorgingsgebied van Vitens doen volgens het drinkwaterbedrijf dit jaar ruim 70.000 kinderen uit bijna 1.600 klassen mee. De landelijke organisatie meldt dat jaarlijks meer dan 200.000 kinderen deelnemen aan Nationale Kraanwaterdag.
De editie van 2026 is de zevende landelijke editie. Dat aantal wordt ook vermeld door andere deelnemende drinkwaterbedrijven.
Drinkwatervoorziening staat onder druk
Vitens-topman Tjeerd Roozendaal opende het programma in Abcoude. Hij wees daarbij op het belang van bescherming van de bronnen waaruit drinkwater wordt gewonnen.
Dat de Nederlandse drinkwatervoorziening voor uitdagingen staat, wordt ondersteund door onderzoek van het RIVM. Het instituut verwacht dat de vraag naar drinkwater verder stijgt, onder meer door bevolkingsgroei en klimaatverandering. Tegelijk kunnen droogte en verontreiniging de beschikbaarheid en kwaliteit van grond- en oppervlaktewater verminderen.
Het RIVM berekende eerder dat Nederland in 2030 ongeveer 100 miljoen kubieke meter meer drinkwater nodig kan hebben dan in 2020. Zonder aanvullende maatregelen kunnen daardoor tekorten ontstaan. Drinkwaterbedrijven zoeken daarom naar nieuwe bronnen en uitbreiding van hun productiecapaciteit, terwijl de overheid en de sector ook inzetten op waterbesparing.
Ook voor de langere termijn blijft die opgave bestaan. In een onderzoek uit 2026 concludeert het RIVM dat warmere en drogere zomers de beschikbaarheid van water kunnen verminderen, terwijl bevolkingsgroei de vraag juist kan verhogen. Hoe groot de problemen uiteindelijk worden, hangt onder meer af van bevolkingsgroei, klimaatontwikkeling en maatregelen die de komende jaren worden genomen.
Gastles van Klaas van Kruistum
Tv-presentator Klaas van Kruistum gaf tijdens de bijeenkomst een gastles aan leerlingen uit groep 7 en 8. Van Kruistum, bekend van onder meer Checkpoint en Klaas Kan Alles, vertelde daarbij over zijn ervaringen met drinkwater tijdens reizen naar andere landen.
In het persbericht stelt hij dat slechts 1 procent van al het water op aarde drinkbaar is. Die veelgebruikte formulering behoeft nuance. Het overgrote deel van het water op aarde is zout en van het zoete water ligt een groot gedeelte opgeslagen in ijs en grondwater. Hoeveel water daadwerkelijk beschikbaar en geschikt is voor menselijke consumptie, hangt bovendien af van bereikbaarheid, kwaliteit en zuivering. De strekking dat direct bruikbaar zoetwater slechts een klein deel van de totale watervoorraad vormt, klopt wel.
Bescherming van bronnen
De aandacht voor zuinig watergebruik betekent overigens niet dat mensen minder water zouden moeten drinken. Nationale Kraanwaterdag richt zich juist op kraanwater als alternatief voor bijvoorbeeld gezoete dranken. De besparingsboodschap gaat vooral over ander huishoudelijk watergebruik.
Daarnaast speelt de kwaliteit van de bronnen een belangrijke rol. Ongeveer 60 procent van het Nederlandse drinkwater wordt volgens het RIVM gemaakt uit grondwater. Verontreinigingen in grond- en oppervlaktewater maken de productie van schoon drinkwater ingewikkelder en kunnen extra zuivering noodzakelijk maken.
Daarmee heeft de boodschap die de leerlingen in Abcoude woensdag meekregen een bredere achtergrond dan alleen een educatieve ochtend op het schoolplein. Nederland beschikt over betrouwbaar kraanwater, maar het op peil houden van voldoende schoon drinkwater vraagt de komende jaren om bescherming van bronnen, uitbreiding van capaciteit en bewuster gebruik.
Cornelis Heystek