De redactie
De Oudertelefoon besteedt vanaf 1 september twee weken extra aandacht aan problemen rond eten met jonge kinderen. De organisatie werkt daarvoor samen met Spoony, een bedrijf dat zich richt op voeding voor kinderen. Ouders die zich zorgen maken over kieskeurige eters, de sfeer tijdens maaltijden of de vraag of hun kind voldoende eet, kunnen daarover anoniem met de hulplijn praten.
Met de tijdelijke actie richten De Oudertelefoon en Spoony zich op wat zij ‘eettafelstress’ noemen: spanning die ontstaat wanneer ouders hun kind gezond en gevarieerd willen laten eten, terwijl de maaltijd juist uitloopt op discussie, frustratie of onzekerheid.
De organisaties kiezen bewust voor de eerste weken na de zomervakantie. Volgens De Oudertelefoon neemt het aantal gesprekken in die periode toe, wanneer gezinnen opnieuw moeten wennen aan het ritme van school, opvang, werk en vaste eet- en bedtijden.
Directeur Elsbeth Vermeulen van De Oudertelefoon zegt dat vragen over eten met jonge kinderen regelmatig draaien om de hoeveelheid die een kind eet en de vraag of het voldoende groeit. Ouders vragen volgens haar ook hoe ze moeten omgaan met maaltijden die steeds opnieuw in strijd eindigen.
Onderzoek onder ruim duizend ouders
Spoony liet PanelWizard onderzoek uitvoeren onder meer dan duizend ouders met kinderen van zes maanden tot zes jaar. Volgens de resultaten vindt 98 procent van de ondervraagde ouders het belangrijk dat hun kind gezond en gevarieerd eet.
Tegelijkertijd zegt 72 procent het moeilijk te vinden om kinderen thuis gezond te leren eten. In het onderzoek noemt 39 procent vermoeidheid als belemmering, 33 procent kieskeurigheid en 30 procent strijd aan tafel.
Die percentages zijn afkomstig uit het onderzoek dat Spoony voor deze campagne aanhaalt. Een volledig onderzoeksrapport met onder meer de exacte vraagstelling, steekproefsamenstelling en resultaten is niet openbaar aangetroffen. Daardoor zijn de afzonderlijke percentages niet onafhankelijk te controleren.
Dat moeilijke eters ouders voor problemen kunnen stellen, staat minder ter discussie. Ook het Voedingscentrum besteedt uitgebreid aandacht aan kinderen die weinig lusten, niet willen proeven of hun bord wegschuiven. Het centrum erkent dat dit voor ouders frustrerend en zorgwekkend kan zijn en adviseert onder meer om rustig en consequent te blijven en van eten geen voortdurende strijd te maken.
Minder eten hoeft niet direct een probleem te zijn
Vooral bij jonge kinderen kan bovendien gemakkelijk de indruk ontstaan dat ze te weinig eten. Volgens het Voedingscentrum neemt vanaf ongeveer één jaar de groeisnelheid af en daarmee ook de energiebehoefte. Een kind kan daardoor opeens minder trek hebben of sneller verzadigd zijn.
Wanneer een kind goed groeit en verder een gezonde en vrolijke indruk maakt, is minder eten volgens het Voedingscentrum meestal geen reden tot ongerustheid.
Dat onderscheid is belangrijk. ‘Eettafelstress’ is geen medische diagnose, maar een term die Spoony en De Oudertelefoon gebruiken om alledaagse spanningen rond maaltijden te beschrijven. Ernstige of langdurige problemen met eten, groei of gezondheid vragen om beoordeling door een daarvoor gekwalificeerde zorgprofessional.
Voedselomgeving speelt eveneens een rol
Spoony-oprichter Ingrid Keller wijst daarnaast op de omgeving waarin ouders hun kinderen gezond proberen te laten eten. Volgens haar worden kinderen voortdurend geconfronteerd met prikkels rond minder gezonde voeding.
Die constatering staat niet op zichzelf. Het RIVM beschouwt de voedselomgeving als een belangrijke factor bij wat mensen kopen en eten. Daarbij gaat het niet alleen om reclame, maar ook om beschikbaarheid, prijzen, aanbiedingen, verkooppunten en sociale normen.
Het RIVM concludeerde bovendien dat een omgeving met meer verkooppunten van ongezonde voeding samenhangt met meer fastfoodconsumptie en gewichtstoename, waarbij dit effect in het onderzochte materiaal vooral bij kinderen werd gevonden.
De uitspraak uit het persbericht dat het tegenwoordig daadwerkelijk ‘lastiger’ is om kinderen gezond te leren eten, gaat echter een stap verder. Daarvoor zou een vergelijking door de tijd nodig zijn. De beschikbare gegevens ondersteunen wel dat de voedselomgeving invloed heeft op voedingskeuzes, maar bewijzen niet zonder meer dat de eetopvoeding voor ouders nu moeilijker is dan bijvoorbeeld vijftien jaar geleden.
Tijdelijk apart onderwerp bij De Oudertelefoon
Vanaf 1 september krijgt eettafelstress gedurende twee weken extra aandacht bij De Oudertelefoon. Ouders en opvoeders kunnen daar gratis en anoniem terecht voor een gesprek.
De samenwerking is vooral bedoeld als laagdrempelige ondersteuning en niet als voedingskundig of medisch consult. Het gesprek kan ouders volgens de initiatiefnemers helpen om zorgen te bespreken en de druk rond het eetmoment te verminderen.
Daarmee is de kern van de actie uiteindelijk vrij eenvoudig: wanneer iedere sperzieboon aan tafel is veranderd in een principekwestie en drie happen avondeten voelen als internationale onderhandelingen, kan het soms al helpen om er met iemand over te praten.