De redactie
Op 9 en 10 mei draait Nederland weer op volle toeren tijdens de 53ste editie van de VriendenLoterij Nationale Molendag. Honderden wind- en watermolens openen hun deuren voor publiek en laten zien dat deze iconen meer zijn dan fotogenieke decorstukken: het zijn werkende monumenten met verhalen, techniek en karakter.
De organisatie ligt in handen van De Hollandsche Molen, met steun van de VriendenLoterij en duizenden vrijwilligers die het erfgoed letterlijk draaiende houden.
Molens: meer dan nostalgie
Molens horen bij Nederland zoals kaas en klompen—maar dan een stuk indrukwekkender. Tijdens Nationale Molendag stappen bezoekers binnen in een wereld van draaiende raderen, krakende balken en eeuwenoude techniek. Molenaars en gidsen vertellen hoe deze machines water verplaatsen, graan malen of hout zagen. Geen museumstilte, maar levende geschiedenis.
En dat maakt het verschil: je kijkt niet alleen, je beleeft het. Van de geur van versgemalen meel tot het ritmische gekraak van een zaagmolen, dit is erfgoed dat nog werkt voor zijn geld.
Van techniek tot dorpsverhalen
Elke molen heeft zijn eigen verhaal. Sommige stonden ooit aan de basis van complete dorpen, andere bepaalden het waterbeheer van hele regio’s. Tijdens het weekend komt dat verleden tot leven via rondleidingen, demonstraties en lokale activiteiten.
Veel locaties pakken extra uit met wandel- en fietsroutes langs meerdere molens. Ideaal voor wie cultuur wil combineren met een frisse neus en laten we eerlijk zijn, een molen bekijk je toch het liefst met een beetje wind.
Ook voor kinderen (en hun uithoudingsvermogen)
Voor jonge bezoekers is er een speurtocht in de vorm van een spaaractie. Wie vijf molens bezoekt en stickers verzamelt, krijgt een uitnodiging voor een groot molenfeest in oktober. Slim bedacht: zo verandert cultureel erfgoed ineens in een soort Pokémon-jacht, maar dan met wieken.
Vrijwilligers houden het draaiende
Nederland telt nog zo’n 1.200 molens, en dat is geen toeval. Dankzij de inzet van vrijwilligers en de inspanningen van De Hollandsche Molen blijven deze monumenten behouden én operationeel. Sinds 2023 draagt de vereniging zelfs het predicaat Koninklijk, terecht, want zonder hen stonden veel molens er allang werkloos bij.
Praktisch
Tijdens de Nationale Molendag verschillen de openingstijden per locatie. Een overzicht van deelnemende molens en activiteiten staat op de officiële website van het evenement.
Wie denkt “ik heb wel eens een molen gezien”, doet er goed aan toch te gaan. Want een stilstaande molen is een plaatje, een draaiende molen is een ervaring. En dat verschil voel je meteen.