De redactie
Kunstmuseum Den Haag heeft een nieuwe monumentale muurschildering toegevoegd aan het museumgebouw. Kunstenaar Natasja Kensmil transformeerde een van de historische trappenhuizen met Allegory of Glaciers, een eigentijdse installatie waarin klimaatverandering, mythologie, geschiedenis en collectief geheugen samenkomen.
Met de opdracht zet het museum een traditie voort waarbij kunstenaars worden uitgenodigd om een artistieke dialoog aan te gaan met de architectuur van het gebouw en de museumcollectie. Kensmil liet zich daarbij inspireren door de historische stijlkamers van het museum, en in het bijzonder door de beroemde Gobelinkamer.
Smeltende gletsjers als archief van de aarde
In Allegory of Glaciers verandert het trappenhuis in een indrukwekkend landschap van smeltende gletsjers. De kunstenaar combineert archiefbeelden van ijsmassa’s met elementen uit middeleeuwse handschriften en historische landkaarten. Het resultaat is een gelaagd beeld waarin verleden en heden voortdurend met elkaar in gesprek lijken te zijn.
Kensmil beschouwt gletsjers als natuurlijke archieven die informatie bewaren over de geschiedenis van onze planeet. Door het verdwijnen van deze ijsmassa’s verdwijnt volgens haar ook een deel van dat geheugen.
De installatie bestaat uit meerdere beschilderde en getekende doeken die vrij in de ruimte hangen en naadloos aansluiten op de muurschildering. Hierdoor ontstaat een doorlopend kunstwerk waarin schilderkunst, tekening en architectuur samensmelten. De wisselwerking tussen lijnen, kleurvlakken en ruimtelijke diepte versterkt de dynamiek van het werk.
Inspiratie uit de Gobelinkamer
Voor de nieuwe muurschildering putte Kensmil inspiratie uit de historische stijlkamers die een vast onderdeel vormen van het museum. Deze zeventiende- en achttiende-eeuwse interieurs bieden bezoekers een inkijk in het leven van de bestuurlijke elite uit de tijd van de Republiek en de Nederlandse koloniale expansie.
Met name de Gobelinkamer uit 1710 speelde een belangrijke rol in haar ontwerp. In deze representatieve ontvangstruimte vormen wandtapijten van tapijtwever Alexander Baert een fantasierijk decor van bossen, waterpartijen en exotische vogels. Op het plafond zweven de Romeinse godinnen Minerva en Justitia, symbolen van wijsheid en rechtvaardigheid.
Kensmil grijpt deze iconografie aan, maar geeft er een eigentijdse en kritische interpretatie aan.
Mythologische godinnen in een bedreigde wereld
Waar de Gobelinkamer een idyllisch en overvloedig landschap toont, kiest Kensmil voor een wereld waarin het ijs verdwijnt en ecosystemen onder druk staan.
Naast de klassieke mythologische figuren introduceert zij drie godinnen die verbonden zijn met natuur en landschap. Pachamama, afkomstig uit de Inca-traditie, vertegenwoordigt Moeder Aarde. Sedna, vereerd door de Inuit, symboliseert de zee. De Hawaiiaanse godin Pele verwijst naar vulkanische krachten en een landschap waar ooit eveneens gletsjers voorkwamen.
Met deze figuren verbindt Kensmil klimaatverandering aan thema’s als industrialisering, kolonisatie en het verlies van leefgebieden van inheemse bevolkingen. De schildering laat zien hoe natuurlijke en culturele werelden onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Onderdeel van reeks nieuwe kunstwerken
Voor de realisatie van Allegory of Glaciers heeft Kunstmuseum Den Haag de bestaande muurschildering van Günter Tuzina tijdelijk en zorgvuldig afgedekt.
De nieuwe installatie maakt deel uit van een bredere reeks artistieke interventies in de trappenhuizen van het museum. Eerder dit jaar realiseerde kunstenaar Hadassah Emmerich de muurschildering Petals Pulp Papaya Plunge. Later deze zomer voltooit Pamela Phatsimo Sunstrum de derde en laatste nieuwe muurschildering in de serie.
Geschenk van de Vrienden van het museum
De Vereniging Vrienden van Kunstmuseum Den Haag maakte de realisatie van Allegory of Glaciers mede mogelijk. Ter gelegenheid van het 160-jarig bestaan van de vereniging investeerden de Vrienden met een bijzondere bijdrage in het voortzetten van deze langlopende museumtraditie.
Over Natasja Kensmil
Natasja Kensmil (1973) woont en werkt in Amsterdam en behoort tot de meest toonaangevende kunstenaars van haar generatie. In haar werk onderzoekt zij thema’s als geschiedenis, religie, mystiek, mythologie en de schaduwzijden van het Nederlandse koloniale verleden.
Kensmil studeerde aan de Vrije Tekenacademie, de Gerrit Rietveld Academie en De Ateliers in Amsterdam. Haar werk werd tentoongesteld in binnen- en buitenland en maakt deel uit van collecties van onder meer het Rijksmuseum, het Stedelijk Museum Amsterdam, het Van Abbemuseum, Kunstmuseum Den Haag en het Dallas Museum of Art.
In 2021 ontving zij de Johannes Vermeer Prijs. De jury prees haar oeuvre destijds als “helend, opbouwend en kritisch”.
Met Allegory of Glaciers voegt Kensmil een krachtig en actueel kunstwerk toe aan Kunstmuseum Den Haag, waarin schoonheid, geschiedenis en urgentie samenkomen in een indrukwekkende visuele ervaring.