De redactie
Het Mauritshuis en het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza in Madrid slaan de handen ineen voor een uitzonderlijk internationaal kunstproject. Van 15 oktober 2026 tot en met 17 januari 2027 wisselen beide musea gelijktijdig 25 topstukken uit hun collecties uit. Daarmee presenteren zij een tentoonstelling die niet alleen bijzondere meesterwerken samenbrengt, maar ook de langdurige band tussen beide instellingen viert.
Onder de titel Thyssen-Bornemisza ❤️ Mauritshuis – Meesterwerken uit Madrid toont het Mauritshuis een selectie hoogtepunten uit de Spaanse collectie. Bezoekers krijgen een zeldzame kans om werken van grootheden als Jan van Eyck, Albrecht Dürer, El Greco, Antonello da Messina, Piero della Francesca en Bronzino in Nederland te bewonderen. Veel van deze schilderijen verlieten Spanje slechts sporadisch en zijn al lange tijd niet meer in Nederland te zien geweest.
Tegelijkertijd reizen 25 meesterwerken uit het Mauritshuis naar Madrid. Volgens beide musea heeft een kunstuitwisseling van deze omvang tussen internationale musea niet eerder plaatsgevonden.
Liefde als rode draad
De tentoonstelling draait om het thema liefde. De geselecteerde werken uit de vijftiende, zestiende en zeventiende eeuw verbeelden liefde in uiteenlopende vormen. Bezoekers zien onder meer religieuze voorstellingen waarin de band tussen Maria en Christus centraal staat, portretten van echtparen, afbeeldingen van Adam en Eva en schilderijen waarin kunstenaars hun bewondering voor de natuur tonen.
Daarnaast benadrukt de tentoonstelling de liefde voor de schilderkunst zelf. Vakmanschap, artistieke ambitie en het streven naar schoonheid verbinden de uiteenlopende werken en kunstenaars.
Religieuze scènes, mythologische verhalen, portretten en karakterstudies bieden samen een rijk beeld van menselijke emoties en artistieke idealen. Tegelijkertijd laat de tentoonstelling zien hoe kunstenaars uit verschillende Europese regio’s elkaar beïnvloedden en inspireerden.
Vermeer ontmoet Sweerts
Een van de meest opvallende onderdelen van de tentoonstelling vormt de ontmoeting tussen Jongen met een tulband van Michael Sweerts en het wereldberoemde Meisje met de parel van Johannes Vermeer.
Hoewel Vermeers meesterwerk op zijn vaste plek in het Mauritshuis blijft hangen, ontstaat via een livestream een directe verbinding tussen beide schilderijen. Bezoekers kunnen zo een bijzondere visuele dialoog ervaren tussen twee jonge figuren die qua compositie, kleurgebruik en uitstraling opvallende overeenkomsten vertonen.
Een van de uit Madrid afkomstige werken krijgt tijdens de tentoonstelling een bijzondere positie binnen de presentatie. Het gaat om Portret van Ferry Carondelet met zijn secretarissen van Sebastiano del Piombo, geschilderd rond 1510-1512.
Schilderij uit Madrid krijgt hoofdrol in Den Haag
Dat schilderij duikt namelijk op in een ander topstuk uit de collectie van het Mauritshuis: Apelles schildert Campaspe van Willem van Haecht. In deze monumentale voorstelling van een kunstverzameling heeft Van Haecht het portret van Del Piombo tot in detail opgenomen tussen tientallen andere kunstwerken. Beide schilderijen worden nu voor het eerst naast elkaar getoond.
Wereldberoemde collectie uit Madrid
Het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza behoort tot de belangrijkste kunstmusea van Spanje. De collectie omvat zeven eeuwen Europese schilderkunst en vindt haar oorsprong in de verzameling van de industriële familie Thyssen-Bornemisza.
De basis werd gelegd door kunstverzamelaar Heinrich Thyssen-Bornemisza en later aanzienlijk uitgebreid door zijn zoon Hans Heinrich Thyssen-Bornemisza. In 1993 verwierf de Spaanse staat de collectie, waarna het museum zijn deuren opende in het historische Palacio de Villahermosa in Madrid.
Hans Heinrich Thyssen-Bornemisza had bovendien een bijzondere band met Nederland. De op Scheveningen geboren verzamelaar droeg in de jaren negentig bij aan de verwerving van twee belangrijke schilderijen voor het Mauritshuis: een bloemstilleven van Jan Davidszoon de Heem en Boslandschap met boerenhoeven van Meindert Hobbema.
Literatuur ontmoet beeldende kunst
Ter gelegenheid van de tentoonstelling verschijnt ook een bijzondere publicatie. Het Mauritshuis en het Museo Thyssen-Bornemisza nodigden elk tien gerenommeerde auteurs uit om vanuit het thema liefde een verhaal te schrijven bij een van de geselecteerde schilderijen.
Nederlandse schrijvers kozen een werk uit Madrid als inspiratiebron, terwijl Spaanse auteurs zich lieten inspireren door een schilderij uit het Mauritshuis. Het resultaat is een bundel met twintig verhalen waarin kunst en liefde elkaar ontmoeten. Het Mercura Fonds maakt de uitgave mede mogelijk.
Met deze unieke uitwisseling brengen Den Haag en Madrid niet alleen vijftig meesterwerken samen, maar tonen zij ook hoe kunst, cultuur en menselijke verbondenheid grenzen kunnen overstijgen.