De redactie
Museum de Fundatie in Zwolle presenteert tot en met 4 april 2027 de tentoonstelling Digital by Nature: de kunst van Miguel Chevalier. Met bijna 120 werken brengt het museum een uitgebreid overzicht van de Franse digitale kunstenaar. Interactieve installaties, algoritmen en natuurverschijnselen staan centraal in de tentoonstelling, waarbij bezoekers zelf invloed uitoefenen op de kunstwerken.
De Franse kunstenaar Miguel Chevalier (1959) behoort tot de vroege vertegenwoordigers van de digitale kunst. Al meer dan veertig jaar onderzoekt hij hoe computers, algoritmen en digitale technieken nieuwe vormen van beeldende kunst mogelijk maken.
Museum de Fundatie presenteert zijn werk nu voor het eerst op deze schaal in Nederland. Volgens het museum gaat het bovendien om de grootste Europese overzichtstentoonstelling van Chevalier tot nu toe.
Kunstwerken reageren op bezoekers
Vier grote interactieve installaties vormen het middelpunt van de tentoonstelling. De digitale beelden veranderen wanneer bezoekers zich door de ruimte bewegen.
Patronen verschuiven, kleuren veranderen en nieuwe vormen ontstaan. De software reageert voortdurend op bewegingen, waardoor iedere bezoeker een andere voorstelling kan ervaren.
Ook geluid speelt een belangrijke rol. Componist Jacopo Baboni Schilingi, met wie Chevalier al jarenlang samenwerkt, ontwikkelde elektronische composities die reageren op de beelden en de bewegingen van bezoekers.
Zo ontstaat een samenspel tussen beeld, geluid en publiek.
De natuur als inspiratiebron
Chevalier haalt veel inspiratie uit natuurlijke structuren en groeiprocessen. Bloemen, koralen, kristallen en microscopische organismen vormen de basis voor digitale patronen die zich voortdurend ontwikkelen.
De tentoonstelling omvat naast interactieve projecties ook sculpturen, robottekeningen, machinaal vervaardigde borduurwerken, wandtapijten en video’s.
Daarnaast toont het museum objecten uit natuurwetenschappelijke collecties. Een deel van de kunstwerken ontstond speciaal voor deze tentoonstelling.
Computer als creatieve partner
Chevalier begon begin jaren tachtig met digitale kunst. Omdat krachtige computers destijds nauwelijks beschikbaar waren, werkte hij volgens het museum ’s nachts op apparatuur van een onderzoekscentrum in Parijs.
In zijn huidige werk gebruikt hij algoritmen om beelden te genereren die zich binnen vooraf bepaalde regels ontwikkelen.
De kunstenaar bepaalt de uitgangspunten, zoals kleuren, vormen en bewegingspatronen. Vervolgens laat hij de software variaties produceren.
Daardoor speelt toeval een belangrijke rol in het uiteindelijke resultaat.
Chevalier laat zich niet alleen inspireren door technologie en natuur, maar ook door kunstenaars als Claude Monet, Marcel Duchamp, Jean Tinguely en videokunstpionier Nam June Paik.
Tentoonstelling uitgebreid voor Zwolle
Digital by Nature was eerder te zien in Kunsthalle München, van september 2025 tot maart 2026.
Museum de Fundatie heeft de tentoonstelling voor Zwolle aangepast en uitgebreid met nieuwe onderdelen.
In december 2026 presenteert het museum bovendien gedurende veertien dagen het digitale kunstwerk Pixel Waves op de buitengevel.
Daarmee brengt het museum Chevaliers werk ook buiten de tentoonstellingszalen onder de aandacht.
Meer tentoonstellingen over natuur
Naast Digital by Nature presenteert Museum de Fundatie twee andere tentoonstellingen waarin natuur en technologie samenkomen.
In DEEP DIVE onderzoekt Natalia Domínguez Rangel de relatie tussen mensen en oceanen. Met sculpturen van glas, keramiek en metaal en een speciaal gecomponeerde geluidsinstallatie verandert zij de museumruimte De Wolk in een onderwaterwereld. Daarbij besteedt ze onder meer aandacht aan geluidsoverlast in zee.
Kunstenaar Diana Scherer presenteert met Symbio een negen meter hoge installatie waarin plantenwortels samengroeien met speciaal ontworpen textiele structuren.
Met aarde, zaden, licht en water onderzoekt zij hoe natuurlijke groeiprocessen zich laten beïnvloeden en welke rol toeval daarbij speelt.
Digitale kunst tussen natuur en technologie
Met de tentoonstelling laat Museum de Fundatie zien hoe digitale technologie kan bijdragen aan nieuwe vormen van beeldende kunst.
De installaties van Chevalier maken processen zichtbaar die doen denken aan groei, verandering en beweging in de natuur.
Tegelijkertijd onderzoekt de kunstenaar hoe menselijke interactie en computertechnologie elkaar beïnvloeden.
Digital by Nature: de kunst van Miguel Chevalier is volgens het museum tot en met 4 april 2027 te bezoeken in Museum de Fundatie in Zwolle.
Meer informatie: www.museumdefundatie.nl.
Cornelis Heystek