Miet Waes
Deel 2 van 4: Miltenberg, Ochsenfurt
Tien bijzondere stadjes langs de Duitse Vakwerkroute
De Deutsche Fachwerkstraße slingert door een groot deel van Duitsland en verbindt honderden historische plaatsen waar vakwerkarchitectuur het straatbeeld bepaalt. Onderweg ontdekten we dat de charme van de Vakwerkroute niet alleen in de huizen zit. Het zijn ook de kleine pleinen, oude stadspoorten, gezellige terrassen, rivieren en wijngaarden die van deze route zo’n heerlijke roadtrip maken. Wij nemen je mee langs tien bijzondere stadjes: Freudenberg, Herborn, Idstein, Miltenberg, Ochsenfurt, Marktbreit, Zeil am Main, Ebern, Hofheim en Steinau.
In een eerste trip verkenden we Freudenberg, Herborn en Idstein.
We zetten onze reis nu verder naar Miltenberg en Ochsenfurt
Miltenberg: toeristisch? Ja. Maar kijk verder.
Miltenberg heeft iets weg van een ansichtkaart waar je zo in kunt stappen. Vakwerkhuizen, een rivier die rustig langs het stadje stroomt, cruiseschepen die aanmeren en toeristen die met fototoestel of smartphone in de aanslag door de straatjes kuieren.
Voeg daar nog een stukje oude omwalling en een burcht op de heuvel aan toe en je waant je haast aan de Moezel. Alleen… Miltenberg ligt niet aan de Moezel, maar aan de Main. Wij trokken er op pad met een gids en dat bleek een uitstekende keuze. Want achter die mooie vakwerkgevels schuilt een verrassendverhaal.
Onze gids wees ons op details waar je als gewone bezoeker waarschijnlijk achteloos aan voorbijloopt. Eigenaardige bouwconstructies, huizen die op een bijzondere manier met elkaar verbonden lijken en sporen van een verleden dat veel minder idyllisch is dan de kleurrijke gevels doen vermoeden. Het leuke is dat dergelijke rondleidingen hier het hele jaar door georganiseerd worden. Maar eerlijk? Je hoeft niet altijd een gids te volgen.
Verlaat de toeristische route, sla een klein steegje in en kijk vooral omhoog en achterom. Plots ontdek je een heel ander Miltenberg. Zo kwamen wij onder meer bij een oud Joods kerkhof terecht, een stille plek die je even doet stilstaan bij een stukje geschiedenis dat gemakkelijk onder de toeristische façade verborgen blijft.
En wie na al dat kuieren behoefte heeft aan wat groen, hoeft evenmin ver te zoeken. In de omgeving ligt een prachtig natuurgebied waar verschillende wandelingen bewegwijzerd zijn. Even de drukte uit, de natuur in en de benen strekken: het vormt een mooie tegenhanger voor het historische centrum.
Een adresje om te onthouden
Ook op culinair vlak wist Miltenberg ons te verrassen. We vonden er een bijzonder aangenaam logeeradres bij Wein- und Gasthof Zipf. Een plek met karakter én een restaurant dat duidelijk goed weet hoe het zijn gasten moet verwennen. Het restaurant zat tijdens ons bezoek goed vol en het werd ons snel duidelijk waarom. Hier genoten we namelijk van de beste maaltijd van onze hele reis. Ook het ontbijt mocht er zijn. Daarvoor hoef je niet eens ver te lopen: gewoon de straat oversteken en je belandt in een gezellig restaurantje dat helemaal gespecialiseerd is in ontbijt. Een fijne, ongedwongen manier om de dag te beginnen.
Een kleine praktische kanttekening: wie met de wagen komt, moet er rekening mee houden dat parkeren vlak bij de accommodatie niet evident is. Wij moesten ongeveer tien minuten wandelen naar een overdekte parking. Maar voor 5 euro voor 24 uur vonden we dat eigenlijk een koopje.
Miltenberg is dus zo’n plek waarbij je je eerste indruk best even opzij zet. Ja, het is toeristisch. Ja, de cruiseschepen brengen hun bezoekers tot aan de kade. En ja, op sommige momenten kan het behoorlijk druk zijn.
Maar loop één keer niet mee met de massa. Neem dat kleine steegje, draai die hoek om, kijk eens naar een gevel waar niemand anders naar kijkt. En voor je het weet, ontdek je een Miltenberg dat een stuk authentieker, verrassender en boeiender is dan de toeristische ansichtkaart doet vermoeden.
Ochsenfurt: soms moet je wat langer kijken
Eerlijk is eerlijk: Ochsenfurt wist ons niet meteen te bekoren. Na de vele fraaie vakwerkstadjes die we tijdens onze tocht bezochten, lag de lat inmiddels behoorlijk hoog. Ochsenfurt oogde bij onze aankomst wat minder spectaculair dan verwacht. Toch verdient de stad meer dan een vluchtige blik. Vooral kenners van vakwerk zullen hier hun hart kunnen ophalen. Achter de soms wat sobere gevels zitten merkwaardige constructies en fraaie details die je pas ontdekt wanneer je er bewust op gaat letten. De oude stadsmuur, de torens en de ligging aan de Main geven het geheel bovendien een historisch decor.
Een absolute blikvanger is het oude Rathaus met zijn Lanzentürmchen en zijn bijzondere astronomische uurwerk, dat dateert uit de 15de eeuw. Het systeem is al sinds de late middeleeuwen verbonden met het stadhuis en toont niet alleen de tijd, maar ook informatie over de maan. Het huidige mechanisme is bovendien bijzonder omdat het nog altijd met de hand wordt opgewonden. Maar het echte spektakel komt op het hele uur, want dan komt het mechanisme tot leven. Figuren verschijnen in de toren: raadsheren, een skelet met een zandloper en een burgemeester met bewegende onderkaak. Bovenaan botsen zelfs twee ossen met hun horens tegen elkaar. Een nogal bizar schouwspel, maar precies daardoor bijzonder om mee te maken.
Een blik naar de toekomst
Ook buiten het historische centrum valt er iets bijzonders te ontdekken. Aan het Bollwerk ligt een Schau- und Mitmachgarten, een klimaattuin die eigenlijk dienstdoet als een klein openluchtlaboratorium. Sensoren meten er onder meer bodemvocht en temperaturen en onderzoeken wat bomen, beplanting, schaduw en verschillende ondergronden betekenen voor het klimaat in de stad. Op het eerste gezicht lijkt het gewoon een gezellig kruiden- en moestuintje, maar ondertussen wordt er volop gemeten en geëxperimenteerd. De meetgegevens zijn ook voor bezoekers te bekijken, onder meer via interactieve schermen en informatiepanelen. Ochsenfurt werd voor ons geen absolute topper van de vakwerkroute, maar misschien ligt precies daar de les. Wie alleen voor de grote wow-factor komt, kan hier wat teleurgesteld zijn. Wie wat langer blijft, oog heeft voor details en even wacht tot de klok haar merkwaardige schouwspel opvoert, ontdekt een stad met meer karakter dan de eerste indruk doet vermoeden.
Praktische informatie
Algemeen
www.deutsche-fachwerkstrasse.de
Overnachten en dineren