Jempi Welkenhuyzen
Na vier jaar voorbereiding is het zover: de passerelle van Caestert wordt geopend voor het publiek. De hangbrug verbindt vier wandellussen tussen 6,5 en 17,3 km tussen Eben-Emael (Bitsingen) en Ternaaien (Wezet). Twee lussen zijn grensoverschrijdend en lopen via Vroenhoven (Riemst) door Vlaanderen en via Maastricht in Nederland. De passerelle hangt op 55 meter hoogte en is 195 meter lang. De kostprijs bedraagt 2.087.950 euro.
De passerelle van Caestert bevindt zich op de plek waar vroeger een belangrijke verbinding lag tussen Luik en Maastricht. Naast de Maas was er de Luikerweg die over de hoogten van de Sint-Pietersberg liep en het mogelijk maakte om moerassige zones in de Maasvallei te vermijden. Het was destijds een belangrijke weg voor het goederenverkeer, maar tevens voor militaire verplaatsingen en reizen. Door de verhoogde ligging had de weg ook een strategische waarde: men kon er de volledige Maasvallei, de Jeker én Maastricht overzien. De uitgraving van de berg voor de aanleg van het Albertkanaal zorgde echter voor een onderbreking van deze historische route en maakte plaats voor een waterweg die Antwerpen met Luik moest verbinden.
Het plateau van Caestert ligt aan de westzijde van de Maas in het grensgebied van Nederlands Zuid-Limburg, Belgisch Limburg en de provincie Luik. Het plateau strekt zich uit van Maastricht tot aan het Luikse stadje Wezet in België. Caestert dankt zijn naam aan het kasteel dat op het plateau was gelegen. Het lag op 250 meter ten zuiden van de grens met Nederland en op zo’n 100 meter ten oosten van de grens met de provincie Limburg. Caestert verwijst naar het Latijnse castra dat legerplaats betekent en hier zou moeten hebben gelegen in de Romeinse tijd. Van het kasteel rest alleen nog de gerestaureerde hoeve die de tand des tijds heeft doorstaan en nu fungeert als bezoekerscentrum voor de regio.
Het Nederlandse gedeelte van het plateau wordt meestal Sint-Pietersberg genoemd. Aan de overzijde van de Maas ligt in Nederland dan weer het Plateau van Margraten. Westwaarts van het plateau vindt men de Jeker. In ons land is het plateau van Caestert Europees beschermd. Het trekt veel fietsers en wandelaars aan omwille van het ecotoerisme in het natuurpark Maas en Jeker. Om de natuur te beschermen heeft de beheerder van het gebied VIALTA, samen met Natuurpunt, Monumentenzorg en Natagora ervoor gezorgd dat het aantal wandelaars over de brug voorlopig beperkt blijft tot 600 deelnemers per dag, al kunnen er gemakkelijk 900 bezoekers een ticket reserveren. Doel is de natuur te beschermen tegen zgn. ‘overload’.
De term ‘attractie’ zorgt daarom een beetje voor verwarring. Het woord ‘attractie’ wekt de indruk dat men gewoon even heen en weer de Passerelle kan oversteken. Dat is echter niet de bedoeling. Wel kiest men beter een wandeling die gebruik maakt van de hangbrug om over te steken. De brug is geïntegreerd in de wandellussen van 6,5 tot 17,3 km. Daarom is het toegangsticket, waarover al vaak discussie was, geen heen-en weerticket’: men gebruikt de passerelle als onderdeel van een bewegwijzerde wandeling.
“Dit is opnieuw een toeristische attractiepool voor Riemst,” zegt burgemeester Mark Vos, “Je ziet Kanne perfect liggen vanaf de hangbrug. We gaan de passerelle dan ook zeker inschakelen in onze wandelroutes. De brug toont hoe mooi ze is ingebed in het landschap. We hebben vanuit Riemst een zeer goede samenwerking met Grenspark Jeker & Maas. Dit initiatief werkt versterkend naar toerisme toe voor heel de regio.”
Wie de hangbrug wil oversteken vraagt dit best vooraf online aan. De oversteek kost 3 euro via reservatie en kost 5 euro ter plaatse (contactloos). Indien het maximum bezoekers nog niet is bereikt kun je er zo op de bonnefooi door. Na reservatie kan men de QR-code downloaden of afdrukken. Let op: de mobiele netwerkbezetting ter plaatse is beperkt.
Door één van de vier wandelingen te volgen en gebruik te maken van de passerelle, dragen bezoekers actief bij aan de bescherming van de natuur en het landschap. De inkomsten vloeien immers naar het VIALTA-fonds dat investeert in de bescherming van dit unieke stukje fauna en flora. Naar de toekomst wil de organisatie nog inspirerende en nieuwe projecten uitwerken. Ook het Ministerie van Toerisme ziet mogelijkheden. Er wordt momenteel 1 miljoen euro vrij gemaakt voor diverse initiatieven. Denk o.a. aan de revitalisering van de Mooiste dorpen van Wallonie of een internationaal event dat in de steigers staat: 600 profi’ s uit de toeristische wereld zakken in september 2027 af naar ‘la Cité Ardente’ (Luik) om zich te buigen over sociale en ecologische thema’s binnen de sector.
Design binnen de context
De passerelle is een hangbrug waarvan het design volledig binnen de context is gebouwd. Het ontwerp van Servais en Partners onderscheidt zich door elegantie. De brug steunt op één enkele draagkabel die twee asymmetrische pylonen verbindt. En dit in tegenstelling tot de meeste hangbruggen, die meerdere kabels hebben. Dit zorgt meteen voor een apart en zweverig gevoel, zeker als je weet dat de vloeroppervlakte ook nog eens doorzichtig is. In het midden verbreedt het pad van 1,20 meter naar 2,5 meter en dit over een lengte van 25 meter. Men heeft hier beter geen hoogtevrees. Alle stalen onderdelen en modules werden vervaardigd in Jupille (Luik) . Dit beperkte de ecologische voetafdruk bij het transport. De pylonen en kabels zijn stevig verankerd in de krijtgrond via diepe boringen en tot wel 25meter, gevuld met staat en beton. De twee pylonen (17 meter linkeroever en 10 m rechteroever) werden met millimeterprecisie geplaatst.
Praktisch:
De passerelle is enkel toegankelijk voor voetgangers, fietsen zijn niet toegelaten, ook niet aan de hand. Toegang is enkel mogelijk tussen zonsop- en ondergang. De exacte uren vindt men op de website van VIALTA en op de tickets. Bij extreme weersomstandigheden wordt de hangbrug gesloten. Men kan dan een terugbetaling krijgen of de wandeling uitstellen. Rolstoelgebruikers kunnen de toegang bereiken door de helling en langs onverharde paden. Stevige wandelschoenen zijn aanbevolen vanwege de trappen en soms steile of modderige paden. Er is een nieuwe parking aangelegd langs de weg Lanaye-Maastricht (Tchéroux) en men kan de parking bij het Fort van Eben-Emael gebruiken. Daar zijn ook fietsenstallingen voorzien. Een tip: combineer de wandeling met een bezoek aan het fort van Eben-Emael. Reservaties via www.vialta.info of www.jekerenmaas.eu