Nederlanders willen minder Amerikaanse producten kopen

De politieke en economische spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten sijpelen door naar het winkelmandje. Vier op de tien Nederlanders (40,3%) overweegt om minder Amerikaanse producten te kopen, blijkt uit representatief enquêteonderzoek van Onderneming.nl onder 1.000 Nederlanders. Toch is de bereidheid om écht rigoureus te veranderen beperkt: het land twijfelt, wikt en weegt, zoals we dat graag doen, liefst met een rekenmachine.

Koopgedrag: wel gevoel, geen massale boycot

Hoewel een flinke groep minder Amerikaanse producten overweegt, is er geen duidelijke meerderheid die daadwerkelijk van plan is om Amerikaanse merken te mijden. 29,9% zegt het koopgedrag niet aan te passen, terwijl een vergelijkbare groep neutraal blijft. Conclusie: veel Nederlanders vinden er iets van, maar niet iedereen gaat daarom ineens afscheid nemen van cola, cornflakes of iPhones.

Duidelijker signaal bij software: minder afhankelijkheid gewenst

Opvallend is dat Nederlanders wél veel stelliger zijn als het gaat om digitale afhankelijkheid. 68,8% vindt dat Nederland minder afhankelijk moet worden van Amerikaanse softwarebedrijven als Microsoft en Google. Slechts 11,7% is het daar expliciet mee oneens.

Dat past in een bredere discussie: wie de digitale infrastructuur bezit, bezit uiteindelijk ook een deel van de macht. En dat voelt steeds minder comfortabel.

Vertrouwen in Amerikaanse tech daalt

Ook het vertrouwen in Amerikaanse techreuzen staat onder druk. 44,2% van de Nederlanders zegt Amerikaanse techbedrijven minder te vertrouwen dan Europese alternatieven. 36,4% blijft neutraal en 19,4% heeft juist meer vertrouwen in Amerikaanse partijen.

Met andere woorden: de reputatie van Big Tech is niet meer onaantastbaar, eerder “downloaden op eigen risico”.

Minder shoppen bij Amazon

Het koopgedrag op platforms verandert eveneens. 32,5% zegt minder via Amazon te kopen dan een jaar geleden. 31,2% koopt evenveel als voorheen. De rest kiest geen van beide opties. Amazon is dus niet ineens leeg, maar de vanzelfsprekendheid lijkt wel af te nemen.

Supermarkt: vaker Europees

In de supermarkt zegt 35,1% bewust vaker Europese producten te kiezen in plaats van Amerikaanse. Tegelijkertijd blijft 39,0% neutraal, wat erop wijst dat herkomst lang niet altijd een doorslaggevende factor is (of simpelweg niet te achterhalen zonder loep en ingrediëntenlijst).

Ondernemers: kritischer, maar pragmatisch

Ook onder ondernemers verschuift iets. In een kleinere enquête onder ruim 100 zzp’ers en mkb’ers geeft één op de vijf aan bewuster te letten op de herkomst van software, platforms en zakelijke diensten. Vooral afhankelijkheid van Amerikaanse cloud- en AI-diensten wordt vaker als risico genoemd, met privacy en geopolitieke onzekerheid als belangrijkste redenen.

Maar ondernemers blijven ondernemers: overstappen naar Europese alternatieven gebeurt vooral als die concurrerend zijn in prijs en functionaliteit. Idealistisch kan, zolang het geen omzet kost.

Conclusie

Het sentiment kantelt: minder vanzelfsprekend “Amerika eerst” in het dagelijks gebruik en de digitale infrastructuur. Maar een massale consumentenboycot? Daarvoor is het gemak van bestaande merken nog net iets te lekker.

Of zoals je het zou kunnen samenvatten: we willen minder afhankelijk zijn, maar wél graag dat het werkt.