Diorama. Foto Rik Klein Gotink.

Op 24 november 2024 viert Museum Bakkie de feestelijke opening van een nieuwe tentoonstellingsvleugel. Met de uitbreiding biedt het museum vanaf deze maand ruimte aan de replica van het iconische Kerkshoven diorama van Gerrit Schouten. Deze historische kijkkast uit de 19e eeuw toont een gedetailleerde kijk op de koffieplantage Kerkshoven, waar in de tijd van slavernij ongeveer 140 tot slaaf gemaakte mensen woonden en werkten. Dat de replica nu te zien zal zijn bij Museum Bakkie, is het resultaat van een bijzondere samenwerking tussen Museum Bakkie in Suriname en het Valkhof Museum in Nederland.

Een kijk op het koloniale verleden

Het Kerkshoven diorama is een kijkkast van bijna twee meter breed, en toont een 3D-voorstelling van de koffieplantage Kerkshoven aan de Warappakreek in Suriname. Het brengt de plantage in beeld op een manier die de Nederlandse eigenaren zal hebben bevallen: in vol bedrijf en haast idyllisch. Maar interessanter is vooral wat er níet te zien is op het diorama. Want Kerkshoven was een plantage waar in de 19e eeuw ongeveer 140 tot slaaf gemaakte mensen gedwongen woonden en werkten. Het diorama toont wel iets van het leven van de mensen die op de plantages werkten, maar vertelt niet het complete verhaal. Zo zijn de akkers, waar koffie werd verbouwd en waar het harde fysieke werk werd verricht, bijvoorbeeld niet afgebeeld in het diorama.

Aanwinsten collectie Museum Bakkie

Museum Bakkie is in 2007 ontstaan na een persoonlijke zoektocht in de geschiedenis door eigenaren Marsha Mormon en haar partner Bas Spek. In de archieven troffen ze de Gouvernementsdocumenten aan die bevestigden dat de plantage Reynsfort in eigendom is afgestaan aan een voorouder van Marsha Mormon. Museum Bakkie ligt op de voormalige koffieplantage Reynsdorp, en vertelt het verhaal van de plantages aan de Warappakreek. Rond 1800 was dit het rijkste plantagegebied van Suriname. Het museum heeft één van de meest unieke privécollecties in Suriname met vele originele boeken, prenten, kaarten, voorwerpen en objecten uit het slavernijverleden. Die collectie wordt vanaf nu dus uitgebreid en aangevuld met de diorama-replica, en ook met onlangs verworven gravures van Maria Sibylla Merian (1705) en eerste drukken van John Gabriel Stedmans Narrative (1796). Daarnaast biedt het museum vanaf komende maand plaats aan recente vondsten uit de Atlantische Oceaan bij de nabijgelegen katoenplantage Esthers Rust.

Opening nieuwe vleugel

De officiële opening van de nieuwe vleugel bij Museum Bakkie vindt plaats op zondag 24 november van 10.30 uur tot 12.30 uur. Het programma omvat toespraken van prominente gasten, waaronder de burgemeester van Nijmegen, Hubert Bruls, en een vertegenwoordiger van het directoraat Cultuur van het Surinaamse ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Ook Hedwig Saam, directeur van het Valkhof Museum, spreekt tijdens de ceremonie.

Tentoonstelling in Nederland

Het oorspronkelijke diorama van Gerrit Schouten is eigendom van de gemeente Nijmegen en is een onderdeel van de collectie van het Valkhof Museum. Vanaf 18 april 2025 wijdt het Valkhof Museum in Nijmegen zelf ook een tentoonstelling aan het originele diorama met de titel Bittere oogst. Een Surinaamse plantage in Nijmegen, over het diorama en slavernijverleden. Na deze tentoonstelling wordt het diorama opgenomen in de nieuwe collectie presentatie van het museum.