Van bunker tot beleving

Fort Eben-Emael lanceert immersieve totaalervaring

Sinds kort kunnen bezoekers in het Fort van Eben-Emael het begin van de Duitse Blitzkrieg in België herbeleven via de nieuwe immersieve ervaring ‘Granit’s Attack at Dawn’. Deze 180° totaalervaring combineert projecties, geluid, vibraties en visuele storytelling en plaatst bezoekers midden in de eerste luchtlandingsaanval van 10 mei 1940. Duitse parachutisten arriveerden toen met zweefvliegtuigen en vielen het fort onverwacht aan op de plek waar de historische gebeurtenis werkelijk plaatsvond.

Klik hier voor de fotoreportage van Anne Marie Jacob en Fort Eben-Emael.

Het nieuwe museumonderdeel werd feestelijk geopend in aanwezigheid van onder andere Theo Francken, de Belgische minister van Defensie. Hij benadrukte het belang van het fort als herdenkingsplaats voor de zestig Belgische soldaten die er sneuvelden tijdens de verdediging van het land. “Het fort is een stille getuige van het leed en het afgrijzen dat hier plaatsvond. Het is goed deze plek te conserveren voor herinneringseducatie. Zeker in deze tijden. We mogen niet lichtzinnig over oorlogen gaan, maar al het mogelijke bewerkstelligen om de vrede te bewaren. Zonder vrede geen welvaart. Daarom is het ook zaak te investeren in defensie,” aldus Francken.

Codenaam ‘Granit’

De immersieve voorstelling, genoemd naar de Duitse codenaam “Granit”, laat bezoekers de spanning en paniek ervaren van de Belgische soldaten die zich in bunkers en in het vijf kilometer lange gangenstelsel bevonden. De aanval werd mogelijk gemaakt door nieuwe wapens, waaronder de eerste militair gebruikte holle ladingen, die grote schade aanrichtten en veel slachtoffers maakten.

Tragedie

Een tragedisch verhaal opgehangen aan onder andere 1^e wachtmeester René Lecron. Hij diende sinds 1934 in het fort en woonde met zijn gezin in een bungalow vlakbij de ingang. Toen in de vroege ochtend van 10 mei het alarm weerklonk in de galerijen, verliet hij zijn woning om te controleren of alle posten in het fort bezet waren. Daarna snelde hij nog één keer naar huis waar hij zijn vrouw Alice toeriep onmiddellijk te vertrekken met de kinderen. Intussen landden Duitse zweefvliegtuigen op het plateau boven het fort en even later bombardeerden Stuka’s de ingang van het fort. Ook het huis van de familie Lecron werd getroffen. Alice, dochter Nicolle en zoon Paul stierven ter plaatse. Alleen dochter Michelle overleefde. Na capitulatie werd René met zijn dochter op de arm weggevoerd. In Nederland werden ze van elkaar gescheiden. Na zes wekend vond de grootvader na een lange zoektocht het meisje terug. Hij nam haar mee terug naar België. Vader en dochter zagen elkaar pas na de oorlog terug.

Vernieuwing

Deze en veel andere herinneringen worden in het fort verteld. Het bastion ontwikkelt zich dan ook steeds meer tot een belangrijke plek voor herdenkingstoerisme. Het aantal bezoekers groeide van ongeveer 20.000 in 2016 naar meer dan 41.000 in 2025. Volgens vicevoorzitter Marcel Verhasselt wil het Masterplan 2024–2028 deze groei verder versterken. Naast de recente projecten zoals de heropening van de artilleriekazemat Maastricht 2, de nieuwe immersieve ervaring en een reflectieruimte, blijft men de werking van het fort verruimen. Denk aan de installatie van de seismograaf EBN die alle aardbevingen meet en twee jaar terug werd opengesteld voor het publiek. Deze seismograaf meet de meest actieve zone van de zgn. Roerdalslenk, actief in Belgïe, Nederland en Duitsland. Ook lanceerde men een stripverhaal in vier talen waarbij het scenario de historische werkelijkheid goed volgt en de tekeningen van Mario Boon een breed publiek aanspreken.

Wereldwijde conflicten

Verder wil men onder andere een Zaal van de Vrede openen en de permanente tentoonstelling in het museum verder moderniseren. Zo wil men het volledige verhaal van de oorlog, van de Duitse inval tot de bevrijding, duidelijk en toegankelijk maken voor bezoekers. Dat laatste mag men letterlijk nemen want er komt een wandelhangbrug over het Albertkanaal die  het plateau van Caestert verbindt met het fort van Eben-Emael. En boven op het plateau van het fort zelf installeren de leerlingen van Campus De Helix uit Maasmechelen een replica op ware grootte van een DFS 230 zweefvliegtuig. Deze buizenconstructie met een romp van 11 meter en een spanwijdte van 22 meter zal uitgroeien tot een markante landmark op de site.

Praktisch

De ervaring ‘Granit’s Attack at Dawn’ duurt ongeveer vijftien minuten en is inbegrepen in het toegangsticket. Voor 18euro  kunnen bezoekers een volledige dag het fort verkennen, begeleid door meer dan tachtig gidsen en vrijwilligers. Ongeveer 90% van het fort is toegankelijk, inclusief het enorme boven plateau met uitzicht op de sluis van Ternaaien en de stad Maastricht. Ticket en info: fort-eben-emael.be