De redactie
Netcongestie, het vollopen van het elektriciteitsnet, hoeft geen onoplosbaar probleem te zijn. Integendeel: lokaal energie opwekken en direct gebruiken kan het probleem sneller en goedkoper verlichten dan grootschalige netverzwaring. Dat blijkt uit recent onderzoek en uit ervaringen van experts in de energiesector. Toch blijft de praktijk in Nederland achter.
De oplossing ligt volgens hen in kleinschalige, lokale energienetwerken, waarin opgewekte stroom zoveel mogelijk ter plekke wordt verbruikt. Daarmee wordt het landelijke net ontzien en kan de energietransitie betaalbaarder verlopen.
Europese regels liggen er al
Opvallend is dat deze aanpak allang geen experiment meer is. Het Europese Clean Energy Package (CEP), dat sinds 2019 van kracht is, verplicht lidstaten om ruimte te bieden aan lokale energiegemeenschappen en prosumerschap: consumenten die ook producent zijn van elektriciteit.
In theorie kan Nederland dus al jaren aan de slag. In de praktijk verloopt de uitvoering traag, vooral door onzekerheid over regelgeving, verantwoordelijkheden en technische inrichting.
Juridische en technische drempels
Bedrijven die lokaal energie willen delen, lopen tegen vragen aan die de voortgang remmen. Wie is verantwoordelijk bij een storing? Hoe wordt veiligheid geborgd? En hoe verhoudt een lokaal net zich tot het openbare elektriciteitsnet?
Volgens deskundigen ligt de sleutel in nauwere samenwerking tussen bedrijven en netbeheerders. Bedrijven kunnen kennis en ervaringen uitwisselen, terwijl netbeheerders moeten faciliteren en zorgen voor duidelijke kaders, zowel technisch als juridisch.
Niet elk dak is hetzelfde
Een extra uitdaging is de fysieke beperking van gebouwen. Vooral oudere of lichtere bedrijfsdaken zijn niet altijd geschikt voor standaard zonnepanelen. Dat hoeft echter geen showstopper te zijn. Lichtgewicht zonnepanelen bieden steeds vaker uitkomst en maken lokale opwek mogelijk zonder ingrijpende bouwkundige aanpassingen.
Grote kansen op bedrijventerreinen
Met name bedrijventerreinen bieden veel potentie. Daar zijn vaak grote oppervlakken beschikbaar en veel elektrische voertuigen aanwezig. PV-carports kunnen bijvoorbeeld lokaal stroom opwekken voor laadpalen en bedrijven, waardoor het hoofdnet minder wordt belast.
Conclusie
Nederland beschikt over de regels, de techniek en de praktijkvoorbeelden om netcongestie lokaal aan te pakken. Wat ontbreekt, is snelheid en samenhang in de uitvoering. Door lokale netwerken serieus te faciliteren, kan een belangrijk deel van het capaciteitsprobleem worden opgelost, zonder jaren te wachten op zware netverzwaring.