De redactie
Vroeger hing het wasbare maandverband gewoon te drogen boven de kachel, maar niemand had het erover. Zelfs het woord menstruatie bleef onuitgesproken. Het Nederlands Openluchtmuseum doorbreekt dat zwijgen en laat op meerdere plekken in het museumpark zien hoe mensen vroeger omgingen met ‘de regels’.
In boerderijen, woningen en wasplaatsen zijn nu menstruatievoorwerpen te zien: van zelfgemaakt maandverband tot prullenbakjes, elastische gordels met knopen en moderne tampons. Ook zijn er verhalen toegevoegd — over schaamte, improvisatie en bijgeloof rond menstruatie en voedselbereiding. Daarmee maakt het museum zichtbaar wat generaties lang verborgen bleef.
Menstruatie als erfgoed
In Boerderij Vierhouten is in de linnenkast nu bijvoorbeeld maandverband uit de jaren 1920 te vinden. En in de Watersnoodwoning uit 1954 herinnert een zinken emmer aan de dagelijkse praktijk: het inweken van wasbare doeken — die op zondag met de rest van de kookwas werden meegedraaid. Alles aan de roe, netjes boven de kachel. “Je zei niet dat je ongesteld was. Dat hoorde je niet te zeggen,” aldus een ooggetuige uit die tijd.
Conservator Inge Schriemer verzamelde in 2023 en 2024 maar liefst 159 voorwerpen en 161 persoonlijke verhalen. Daarmee wil het museum de menstruatiecultuur beter documenteren — een onderwerp dat tot nu toe vrijwel afwezig was in museale collecties.
Nog steeds een taboe
Menstruatie raakt meer dan alleen gezondheid: het zegt iets over genderrollen, armoede, en gezinsverhoudingen. Nog altijd kampt 13% van de Nederlandse jonge vrouwen met menstruatie-armoede. Zij missen soms school of werk omdat ze geen producten kunnen betalen.
Het museum sluit met deze presentatie aan bij Wereldmenstruatiedag op 28 mei, een dag die wereldwijd aandacht vraagt voor menstruatiehygiëne en bewustwording.
📍 Bezoek het Openluchtmuseum in Arnhem en ontdek hoe iets dat zelden werd besproken, nu eindelijk zichtbaar wordt gemaakt.
🔗 www.openluchtmuseum.nl