De redactie
Het Fries Museum in Leeuwarden heeft een bijzonder schilderij aangekocht van Willem Bartel van der Kooi. Het gaat om een post-mortem portret van de 41-jarige arts Gooitje Stinstra, afkomstig uit een vooraanstaande doopsgezinde familie uit Harlingen. Het werk werd overgenomen van Lawrence Steigrad Fine Arts en is onlangs voor het eerst gepresenteerd aan de Vrienden van het museum.
Van der Kooi geldt als een van de belangrijkste portretschilders van Friesland. Vanaf circa 1814 tot zijn overlijden in 1836 woonde en werkte hij in Leeuwarden, waar hij talloze vooraanstaande tijdgenoten vereeuwigde. Het Fries Museum bezit al een omvangrijke collectie van zijn hand, mede dankzij oud-directeur Kees Boschma, die in 1978 promoveerde op Van der Kooi. In dat proefschrift werd het portret van Gooitje Stinstra al genoemd, maar de verblijfplaats ervan bleef decennialang een raadsel. Volgens de kunsthandelaar bevond het schilderij zich sinds de jaren dertig in de Verenigde Staten, waar het nu onverwacht opdook.
Geschilderd na het overlijden
Het portret toont Stinstra met een indringende blik en een uitgestoken hand. Hij draagt een zwarte mantel over een zwart vest, met daaronder een wit hemd met hoge boord en een das. Of Van der Kooi de arts persoonlijk heeft gekend, is onbekend. Wel staat op de achterzijde vermeld dat het werk ná het overlijden is geschilderd. In een tijd zonder fotografie was het vervaardigen van post-mortem portretten geen zeldzaamheid.
Tekeningen in de collectie van het Fries Museum laten zien dat Van der Kooi rond sterfbedden werd uitgenodigd om gelaatstrekken vast te leggen voor portretopdrachten. Het museum bezit al een ander post-mortem portret van zijn hand, dat van Anna de Jong, inclusief voorstudies. De aanwinst van het portret van Gooitje Stinstra roept daarom nieuwe vragen op over Van der Kooi’s reputatie in de 19de eeuw als schilder van overleden dierbaren.
Met dank aan vaste partners
Het Fries Museum wordt mede mogelijk gemaakt door Windpark Fryslân, Provincie Fryslân, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, VriendenLoterij, Ir. Abe Bonnema Stichting en de Vrienden van het Fries Museum.
Met deze aankoop haalt het Fries Museum niet alleen een verdwenen werk terug naar Nederland, maar verrijkt het ook het verhaal van een kunstenaar die zelfs na de dood zijn modellen een gezicht wist te geven. Dat is geen klein kunstje.