Een speurtocht naar het ideale ondergoed om te sporten, maar ook lekker warm te hebben

Miet Waes 17 december 2025 #Waes

Zestig jaar geleden droeg men onder zijn kleding, ongeacht of men ging werken of sporten, in de zomer een katoenen Marcelleke en in de winter een meer bedekkend flanellen hemdje met korte of lange mouwen. In de jaren vijftig ontdekten fabrikanten het ‘ei van Columbus’: Thermisch ondergoed. Gedaan met natte, bezwete onderlijfjes, dank zij het thermisch ondergoed blijft men droog en warm. Maar is thermisch ondergoed echt zo ideaal? En hoe ziet men als shopper nog de bomen door het bos?

Voor- en nadeel van katoen

Hoeaangenaam katoen ook kan zijn het heeft één groot nadeel. Als je bij koud weer zweet, zal dit materiaal het vocht opnemen waardoor de isolerende waarde van deze stof volledig verloren gaat. Sterker nog de nattigheid fungeert dan als een perfecte geleider van externe koude naar het lichaam. De eerste laag kleding mag dus zeker geen vocht vasthouden, maar moet die opnemen en kunnen doorgeven aan de volgende laag. In zeer warme omstandigheden kan het wel interessant zijn om katoen te dragen. Het vocht dat dit opneemt, verdampt dan immers. Een algemene regel voor sporters is dus: Draag bij kouder weer als eerste laag geen katoen.

Wanneer spreekt men van thermisch ondergoed?

Thermisch ondergoed kan uit heel uiteenlopende materialen bestaan: Polyester, Capilene polyester, Polypropylene, Thermolactyl, Dryarn, Meryl..

Het begon met polyester. Bij de ontdekking van die nieuwe stof, die oorspronkelijk werd gebruikt voor bovenkleding, waren de dames aanvankelijk razend enthousiast. Eindelijk een stof die licht aanvoelt, niet kreukt, niet jeukt en waaraan men nagenoeg geen onderhoud heeft: wassen, ophangen en eenmaal droog kan men het terug aandoen. Maar zuiver synthetische stoffen hebben één groot nadeel, zeker voor mensen die gemakkelijk zweten: Na één dag ruikt men naar zweet, na een week stinkt men. Het is dan wel rap gewassen, maar toch vindt niemand het fijn dat zijn gesprekspartner een stap achteruit deinst. Omdat synthetische stoffen toch heel wat voordelen bieden, zochten fabrikanten middeltjes om de zweetgeur, veroorzaakt door bacteriën die zweet omzetten in stinkende componenten, te neutraliseren. Een anti-bacteriële behandeling is er dus één van. Een nadeel van deze methode is echter dat het effect ervan vermindert met het wassen. Gebruikers melden dat de werking ervan na een 30-tal wasbeurten zelfs helemaal verdwenen is.

De Merinos-wol bewijst al van in de oudheid haar degelijkheid

Merinos-wol is zo oud als de mensheid, maar het werd als het ware ‘herontdekt’ door kouwelijke sporters. Merinos-wol is wol van Merino-schapen, die in Nieuw Zeeland grazen op een hoogte van 3500 meter, waar het overdag zeer warm en ’s nachts heel koud is. Zonder de bescherming van die bijzondere vacht zouden die beestjes daar onmogelijk kunnen overleven. Net als Polypropyleen of Polyester biedt dit materiaal verkoeling bij warm weer en thermische bescherming bij lage temperaturen. Het grote voordeel ten opzichte van veel andere wol is dat het niet kriebelt en dat je het in de wasmachine kunt wassen. Bovendien is het zeer snel droog en behoudt het zijn thermische eigenschap als het nat is. Een ander groot voordeel is dat het van nature anti-bacterieel is. Het wordt dan ook vaak gedragen door professionele bergbeklimmers die soms weken hetzelfde ondergoed moeten dragen.

Een topmerk op dat vlak is Woolpower, een Zweeds kledingmerk dat zowel onder- als bovenkleding aanbiedt. Doordat Woolpower merinowol combineert met kunstvezel is het veel sterker en kan het ook in de wasmachine worden gewassen op 60%. Met een speciale breitechniek wordt de marinowol omgetoverd tot UllfrottéOriginal. ‘Ullfrotté is een samentrekking van ‘ull’ (Zweeds voor ‘wol’) en ‘frotté’, wat verwijst naar de badstofachtige textuur. Deze techniek werd speciaal ontwikkeld op vraag van het Zweedse leger dat op zoek was naar bijzonder isolerende, slijtvaste en makkelijk te onderhouden onderkleding. Tot op vandaag vormt dit unieke, met extra lussen gebreide materiaal nog steeds de basis voor de meeste Woolpower-producten. De onderlijfjes zijn eenvoudig van snit, ultralicht en toch heel warm.

Damart is niet langer ondergoed voor oma’s

Wanneer we te rade gingen bij mensen die niet buitenkomen in de winter zonder onderlijfje had iedereen zo zijn eigen voorkeur voor merken en materialen. De ene zweert bij de merinos-wol, de andere bij het gewoon polyester ondergoed. Het meest gekende merk is blijkbaar Damart. Sinds een tiental jaren verwerken ze in hun ondergoed het intelligente vezel Climatyl. Het is een procedé van micro-inkapseling, ontwikkeld voor de NASA: miljoenen mokrocapsules slaan de overtollige warmte op en geven die terug af aan het lichaam wanneer dat warmte nodig heeft. Er is ook een speciale moltonvoering die als een warmterooster werkt en die zich opent of sluit in functie van de buitentemperatuur. Leuk is ook dat ze deze onderlijfjes in vijf niveaus hebben van licht tot extreem warm zodat je je ondergoed kunt aanpassen aan het soort activiteit en de weersomstandigheden. Tot en met niverau 4 kan je in de winter onder gewone kledij dragen. Niveau 5 is opmerkelijk dikker, heeft een molton-finish aan de binnenkant en is geschikt als je bv. een winterse wandeling in de natuur maakt of bij extreme omstandigheden. Een aantal jaren terug lanceerde Damart ook Active Body+. De naam verwijst naar een technologie die mikt op sporters en liefhebbers van sporten als wandelen, nordic walking, running, fietsen en wintersport, maar ook van buitenactiviteiten in de ruimste zin. Active Body+ heeft een naadloze snit en werkt als een tweede huid. Het past zich aan elke lichaamsvorm aan en volgt trouw alle bewegingen : thermoregulerend, masserend, luchtdoorlatend en werkend op elke zone van het lichaam met een specifieke functie. Met het gamma Damart Sport maakt Damart voor goed komaf met haar imago van ondergoed en kledij voor oudere dames.

En wat als het kriebelt?

Omdat ik zelf overgevoelig ben voor prikkelende stoffen, irriterende naden, etiketten die ik er altijd onmiddellijk uitknip kwam ik bij het werk BLUSSS terecht. Het is een op-en -top Belgisch bedrijf opgericht door een moeder om het probleem van haar zoontje op te lossen.

An Luyten: “Als mijn zoontje klein was, stond hij heel de tijd aan zijn broek te trekken. Aanvankelijk dacht ik dat het een tick nerveu of zo was, maar het bleek zijn ondergoed te zijn dat hem prikkelde. Dus werd het een permanente zoektocht naar niet kriebelende kledij. Toen psycholoog Wim Tops me uitlegde dat er veel kinderen, maar ook volwassenen, daar last van hadden en dat de impact van dit discomfort niet te onderschatten is, besloot ik een eigen prikkelarme kledinglijn te beginnen eerst alleen voor kinderen, later ook voor volwassenen. Ik werk hiervoor samen met experten en een mode-ontwerpster want de producten moeten mooi zijn, kwalitatief en effectief werken. De onderhemden en broekjes van Blusss, bestaan uit 94% bamboo en 6% elastane en hebben een prikkelarm design waarbij voelbare naden aan de binnenzijde en etiketten worden vermeden.

De vochtregulerende bamboe neemt zweet vlot op en houdt de huid droog, wat wrijving vermindert. Ze is temperatuurregelend, warm in de winter en koel in de zomer. De bamboe voelt zacht, glad en comfortabel aan is hypoallergeen wat garant staat voor minder jeuk, roodheid of allergische reacties. De stof is ook ademend, laat de lucht door waardoor de huid minder snel, warm of geïrriteerd geraakt. Zo combineren ze de juiste stoffen en design voor een volledig prikkelarme ervaring en vooral veel rust en comfort.