Deze wijn geeft het leven terug aan een stervende. Bovendien werkt hij als balsum voor ouderen, zieken en zwakkeren. Wie vandaag zo’n advertentietekst zou tegenkomen zou een goede kans maken er bij de Reclame Code Commissie een onmiddellijk publicatieverbod uit te slepen. Maar in 1794 schrok zelfs de Franse overheid niet terug voor deze lofzang op de Romanée-Conti om het eerder genaaste domein weer publiekelijk te verkopen. De republiek gaf zelf aan dat het om de mooiste van alle wijngaarden ging. De man die dit voor ons uit de rijke historie van le domaine de la Romanée-Conti heeft opgediept, vertelt het ons in een gelijknamig boek, waarmee een uniek en gaaf geillustreerd document over dit befaamde wijngoed is ontstaan. Crum confronteert de lezer met de wendingen in tijdsbeeld, opvattingen en cultuur en legt daarbij vast wat hij aan interessants uit geschriften, overleveringen en eigen onderzoek heeft gehaald. Hij doet dat in een verhalende trant die de aandacht gemakkelijk vasthoudt en slaapverwekkendheid met voorbedachten rade vermijdt. De auteur heeft het uitdrukkelijk over het hele domein, dus niet uitsluitend over die ene hectare, 80 are en 50 centiare die de gereputeerde wijn Romanée-Conti voortbrengt. Hij verklaart zich medestander van de koers die het domein nu volgt: aandacht voor de expressiemogelijkheden van een super pinot noir in combinatie met een onbedorven terroir, gevrijwaard dus van ongezonde spuiterij, grondverarmende kunstmest, evenals van de druk en de trillingen van zware machines, die de grond in elkaar drukken en op die manier de doorlaatbaarheid blokkeren. Het domein gaat de bodem weer met paard en ploeg ruller en losser maken. Bovendien - en dat is nieuw voor de Bourgogne - zullen er 14.000 pieds op een hectare worden geplant, die elk maar een paar trossen zullen laten oogsten. Die maatregelen moeten straks als het ware terug te proeven zijn in een zuivere, krachtige wijn, waarin bodem en druivenkwaliteit de belangrijkste smaakcomponenten zijn. Wijn van een biologische cultuur en daarom niet bijgezuurd, zoals vaak noodzakelijk bij een product van kunstmatig bemeste bodem (kalium onttrekt aciditeit).
De laatste jaren heeft de kwaliteit van de domeinwijnen al een opmerkelijke impuls ondergaan. Dat moet straks nog beter worden. Het streven is om het soort reputatie uit de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw weer te laten herleven, zij het met andere technieken en wetenschappelijk geevolueerde groeiomstandigheden.
De komst van de nieuwe topman Henry Roch, naast de ervaren Albert de Villaine, heeft de terroir-aanpak van het domein veilig gesteld. Want sommige sceptische auteurs mogen de nieuwe nadruk op het terroir dan uitleggen als camouflage voor een gebrek aan technische kennis en hygiene, met de wetenschap van vandaag is die kritiek alleen al landbouwkundig bezien grotendeels achterhaald.
Gert Crum is erin geslaagd om deze vorm van micro-wijnschrijverij (micro slaat dan op de breedte van het onderwerp) een aantrekkelijke dimensie te geven door de benadering, de opgespitte feiten uit het documentair onderzoek en de selectie van het kleurrijkste materiaal uit de overlevering. Uit de laatste is ook menig kader geboren, dat de pagina’s - naast het unieke beeldmateriaal - extra verteerbaar maakt. Met dit boek heeft hij Vosne Romanée, parel in het Bourgondische collier, een ereplaats gegeven in de rij van spraakmakende Franse wijnoorden met een adellijk verleden. Hij maakt dat duidelijk door zijn verhaal over de prins van den bloede Louis François de Bourbon, volle neef van koning Lodewijk de Vijftiende, die in 1727 de titel prins van Conti erfde en later voor 80.000 livres en nog eens 12.400 aan steekpenningen in bezit kwam van de wijngaard Romanée-Conti. Hij zorgde ervoor dat de prijs van de wijn tot legendarische hoogte steeg door hem zoveel mogelijk uit de markt te houden en voor eigen en amicale consumptie te reserveren. Na een opgeblazen ruzie met de vriendin van de koning, madame de Pompadour, over een theaterzitplaats, werd Champagne de modewijn aan het hof, terwijl er voorheen maar een enkele concurrent was geweest en dan nog wit: le Montrachet.
Kortom: een goed gedocumenteerd en prettig leesbaar boek, waarmee Crum zijn gevoel voor finesse en detail ook op schrift waarmaakt.
Dat ook hier de eindredactie een steek heeft laten vallen (op pagina 30) door mevrouw de Pompadour in een kader een eeuw cadeau te geven (ze doemt op in 1860) zal de auteur wel hebben doen verzuchten: "Je kunt ook niks aan een ander overlaten..." De zorgvuldige proefnoties van Michael Broadbent hebben er niet onder geleden. jan Bartelsman maakte voor dit boek de schitterende foto's.